DE GESCHIEDENIS VAN DE NMB DOOR HARRIE v/d KRUIJS

(opkomst en ondergang)

De NMB (Nederlandse motorsportbond) was gesticht in 1949 door ontevreden motorclubs vooral uit Zuid-Nederland die op allerlei gebied achtergesteld werden bij de toewijzing van wedstrijden etc door de KNMV (Koninklijke Nederlandse Motorrijders Vereniging). Allerlei verenigingen sloten zich aan en ruim voldoende rijders (motorcross) melden zich aan zodat een volwaardige competitie gehouden kon worden. Het enige manco was alleen dat internationaal niet gereden kon worden omdat de KNMV aangesloten was bij de F.I.M. Als compensatie sloot men zich aan bij de I.M.B.A. een overkoepelende organisatie die internationale wedstrijden organiseerde voor, laten we het 'wilde bonden', noemen.

In de jaren 60 was het met de wegrace in Nederland droevig gesteld, in Assen was de TT en er was Tubbergen en Zandvoort waar gereden werd maar dan vooral internationale wedstrijden. Voor de nationale rijder was er dan nog Etten (50 en 125 cc) en anderhalve keer Zandvoort. De nationale rijder kon zich melden om op Zandvoort een keer deel te nemen aan " sterrendagen", waar men tegen betaling van de nodige guldens een paar rondjes kon rijden waarbij het gemiddelde werd gemeten en men een speldje kreeg...(kassa KNMV!!) Eind 1966 kwamen een aantal rijders in Utrecht bij elkaar en namen contact op met de NMB of er interesse was om de NMB clubs ook wegraces te laten organiseren. De bal ging aan het rollen en in het voorjaar van 1967 bestond de afdeling wegrace van de NMB met in maart voorjaarstrainingen op het circuit van Zolder en een seizoen van maar liefst 15 wedstrijden!!!

Ikzelf was bezeten van motorrace en had ingeschreven voor de sterrendagen in mei op Zandvoort met mijn Ducati mark3 waarmee ik op straat reed. Als bezoeker van een crosswedstrijd van de NMB in maart hoorde ik omroepen dat de NMB motorraces organiseerde en dat een week later in Reusel de eerste wedstrijden werden verreden. Ter plaatse heb ik in de jurybus ingeschreven en met hulp van de plaatselijke motorhandelaar (Biggelaar, nu bekend als Biggelaar Ducati) werd van de motor een ''racemotor'" gemaakt en werd gereden in de 250cc klasse. De eerste race won ik, dus er ontstond in de kortste keren een fanclub met de nodige financiën en meer jongens uit de regio gingen rijden, kortom de wegrace ging leven!!

Bij mijn eerste start in Reusel stonden ook aan de start Nico vd Zanden, Versteeg (kampioen in 1966 van de KNMV), Frans vd Lugt enz, dus ook verschillende rijders van de KNMV die uit onvrede overgestapt waren. Het was dan ook ongekend: 15 wedstrijden, geen inschrijfgeld betalen, zelfs prijzengeld te winnen!!!! Overigens kreeg iedereen die deelnam aan die wedstrijd een brief van de KNMV met de mededeling dat men levenslang geschorst was omdat men deelnam aan wedstrijden die georganiseerd werden door clubs die niet (via de KNMV) aangesloten waren bij de F.I.M., ook ik al had ik nog nooit  bij de KNMV gereden!

Bij de KNMV zag men een en ander met lede ogen aan, al hield men tegenover de buitenwereld (pers etc.) stug vol dat men nog nooit gehoord had van de NMB. Niet lang daarna kwam de KNMV ook met een wegraceprogramma op gewone stratencircuits, ik herinner mij Asten, Venray en Oldenbroek. Het gevolg was in ieder geval dat de wegrace ongekend populair werd. Jammer voor de NMB was dat (bijna) alle echt goede rijders min of meer gedwongen waren om naar de KNMV te gaan omdat ze anders niet internationaal konden rijden. Ik noem: Nico vd Zanden, Piet vd Wal, Hans Spaan, Boet van Dulmen, Theo van Geffen , Jack, broer Kees, enz, enz. Kortom de een bleef wat langer als de ander maar al was het voor de meeste met tegenzin, de meeste moesten de overstap maken, al was de NMB eigenlijk de 'leerschool' van de wegrace door de grote hoeveelheid van wedstrijden en de variatie in circuits, het kon niet anders of de top verdween telkens naar de KNMV. Ik vraag me wel eens af of de top er wel geweest zou zijn als er geen NMB geweest was, of Jack of Van Dulmen zouden zijn gaan racen als de mogelijkheid er niet was geweest om op je gewone straatmotorfiets gemakkelijk deel te nemen aan wedstrijden op gewone straten. Tot zover het ontstaan van de NMB, als je wilt volgende keer hoe de samenwerking tussen de bonden ontstond.

NMB 1967

De jurybus van de NMB, begin jaren '70, met Wil Melis (#3), Lucièn van Kasteren (#69), Kees vd Kruijs (#10), Thoe van Geffen (#53), Hans van de Kerkhof (#16) en Boy Mutsaerts (#81).

HET SAMENWERKEN VAN DE NMB MET DE KNMV

Alhoewel de KNMV officieel niet wilde weten van een tweede motorsport bond waren de jongens die overstapten meer dan welkom en zonder uitzondering werden ze, na 1 wedstrijd bij de nationalen, gepromoveerd naar de internationalen. Overigens werd die eerste wedstrijd ook prompt gewonnen door de betreffende NMB rijder. Niet alleen de NMB rijders waren welkom, de KNMV probeerde ook met alle middelen clubs over te halen om over te stappen, wat in sommige gevallen ook lukte, denk aan Heeswijk en Vessum. Ondanks deze problemen floreerde de NMB, het aantal wedstrijden groeide gestaag.

Niet alleen het aantal wedstrijden maakte dat het de NMB voor de wind ging, op alle manieren werd aan de weg getimmerd, een 6 uren race, een 200 mijlen race en niet te vergeten de 24 uursrace in Oss! Vooral dit laatste evenement zorgde voor ongekende publiciteit, radio, tv en pagina’s vol in de krant! 

De NMB kocht zelf ziekenwagens, die permanent aanwezig waren bij een race, en ieder evenement beschikte men ter plaatse over een arts van dienst!! Een vaste ploeg van artsen die om beurten bij alle evenementen aanwezig waren. Hierbij denk ik aan dokter Vioen (momenteel clubarts bij Willem II)en Harrie Vermeren en dokter (Peer) Neeleman. Een vaste ploeg baancommissarissen die zelfs een opleiding van de NMB kregen en op elke race aanwezig waren, die elke rijder met alle daarbij horende eigenaardigheden kende. Een motor met achterop de dienstdoende dokter die met eerste hulp materiaal onmiddellijk op de plaats van een ongeval was en kon beslissen of de ambulance moest komen. Een portofoonsysteem werd aangeschaft zodat de communicatie optimaal was, kortom op alle manieren werd aan de weg getimmerd om optimaal te kunnen racen en in tegenstelling tot de KNMV hoefde niet altijd op het bondsburo de kassa te rinkelen.

Daarbij de inzet van de ‘bondsbonzen’ zelf, voorzitter Bokhoven, vice-voorzitter (Maantje) Coumans en niet in de laatste plaats Piet van Nugteren, altijd aanwezig en aanspreekbaar. Wie herinnert zich niet de stropakken sjouwende Van Nugteren met zijn werkploeg. Zelf ben ik diverse keren met Bokhoven en Coumans rondgereden op zoek naar nieuwe circuits, of na een telefoontje met Yamaha naar een nieuwe locatie gereden omdat de plaatselijke autoriteiten wilden zien dat er gereden kon worden.

Kortom de totale sfeer en mentaliteit was ongekend, overdreven misschien, maar bijna iedereen uit die tijd heeft het over een grote racefamilie! De oergezellige zaterdagavonden na de training (rennersbal) en de prijsuitreikingen na de race waar iedereen, prijs of niet, naar toe ging. De jaarlijkse kampioenenhuldiging, cross en wegrace, waar minimaal 1500 mensen waren, van voorzitter en bondsarts tot de laatste 50cc B rijder. Wat een contrast met de KNMV waar alles autoritair en afstandelijk was en niet in de laatste plaats commercieel. 

Als NMB-er in hart en nieren heb ik zelf nooit overwogen om over te stappen, daarvoor voelde ik mij te zeer betrokken bij het wel en wee van deze bond, maar uiteraard wou ik ook de mogelijkheid hebben om internationale wedstrijden te rijden maar wel als rijder van de NMB. Broer Kees reed wel bij de KNMV en werkte op het NMB bondsburo, en daar ontstonden problemen over, werk en hobby konden blijkbaar niet gescheiden worden. Ik nam contact op met Bokhoven en Coumans en vertelde dat ik van plan was om bij de KNMV eens te polsen of er geen mogelijkheid was dat er een vorm van samenwerking  gevonden zou kunnen worden in het belang van de motorsport. Een simpel telefoontje naar de KNMV  en een gesprek in Arnhem met Vaessen (Harrie vd Kruijs samen met Toon Hoes namens NMB, admin), de secretaris van de KNMV, waren voldoende om binnen 14 dagen de delegaties van beide bonden rond de tafel te hebben. Binnen een paar weken was de zaak beklonken en de samenwerking een feit! In grote lijnen kwam het er voor de rijders op neer dat er een aantal wedstrijden zouden worden gereden waarbij iedereen de mogelijkheid had zich te kwalificeren voor een internationaal startbewijs. Wat een luxe, volop internationale wedstrijden en kampioensraces met alle Nederlandse rijders erbij en daarbij een gewoon NMB seizoen! Alleen helaas, het bleek het begin van het einde voor de NMB.... Daarover de volgende keer.

HET EINDE VAN DE NMB

In eerste instantie verliep de samenwerking perfect, iedere rijder had de kans gekregen om in de uitwisselingswedstrijden te laten zien op welke plaats hij hoorde en de eerste gezamenlijke kampioensraces werden tot tevredenheid van iedereen gereden. Ikzelf had een internationaal startbewijs voor de 250 en 350 cc. De eerste grote problemen ontstonden toen Jack en van Dulmen via de pers lieten weten terug te keren naar de bond waar ze begonnen waren: de NMB! In principe moest dat geen probleem zijn, iedere rijder bepaalde zelf welk startbewijs hij wilde, de rijders van beide bonden hadden dezelfde rechten! Eerlijkheidshalve moet ik wel vermelden dat de motieven van Jack en van Dulmen niet helemaal zuiver waren: ze hadden problemen bij de KNMV die waarschijnlijk met financiën te maken hadden en wilde ''de overstap'' gebruiken als pressiemiddel. Hoe het ook zij: de KNMV stond op de achterste poten en schreeuwde moord en brand! De NMB verwelkomde de twee met open armen en liet weten blij te zijn met de terugkeer van de ''verloren zonen''. Tegen alle gemaakte afspraken in verbrak de KNMV hierop de samenwerkingsovereenkomst en liet via de pers weten de samenwerking te verbreken omdat het niet kon dat de bonden elkaars rijders inpikte. Daar stonden de rijders van de NMB met hun internationaal startbewijs, niks internationaal, niks startbewijs! Persoonlijk voor mij betekende het niet rijden bij de Olofrace in Hilvarenbeek. De NMB zag geen andere weg dan een gang naar de rechter en de rechtbank in Arnhem bepaalde in kort geding dat de weigering van de KNMV om NMB rijders toe te laten in Raalte niet kon zodat wij (de NMB rijders) wel normaal konden starten!

Overigens was de rechtszaak een klucht, iedereen behalve Vaessen en de rest van de KNMV, lag in een deuk bij het betoog van de KNMV advocaat die tot drie maal toe van de rechter zijn betoog opnieuw moest houden omdat de door de KNMV aangedragen motieven nergens op sloegen, in ieder geval voor de rechter niet te snappen waren. Wat was het na de rechtszaak gezellig toen wij als NMB-ers onder elkaar, met Bokhoven en Coumans hebben geklonken op de overwinning! Inmiddels waren Jack en van Dulmen weer KNMV lid en de rust keerde voor even weer, echter niet voor lang.

Hans Spaan en Nol Twikler stapten over naar de KNMV en op haar beurt schreeuwde de NMB moord en brand!! Toen: tot verbijstering van iedereen kwam de KNMV met de verklaring dat het logisch was dat iedereen die internationaal wilde rijden aangesloten was bij DIE bond die aangesloten was bij de FIM. Onfatsoenlijk, onbeschoft, onrecht, men kon er van vinden wat men wilde, voor de NMB was het slikken of stikken, de KNMV had de macht en maakte daar op een onredelijke, onbeschofte manier ge(mis)bruik van. 

Persoonlijk kwam ik steeds meer in aanvaring met de KNMV omdat ik rijdervertegenwoordiger was voor de 250 en 350cc klasse, gekozen door zowel KNMV als NMB rijders. In die hoedanigheid was ik dikwijls betrokken bij zaken die met veiligheid en organisatie te maken hadden en vooral wat de veiligheid betreft waren er regelmatig problemen. Ik herinner mij de race in Alkmaar toen in de 250cc Wil Duyn gevallen was en drie, vier ronden lang midden op de toch al niet te brede weg bleef liggen zonder dat de KNMV wedstrijdleiding ingreep en de race stillegde. De enige actie was een krakkemikkig ziekenwagentje van de plaatselijke EHBO dat op een parallelweg naar de plaats des onheil sukkelde. Broer Kees was inmiddels gestopt en had de blunderende wedstrijdleider Zegwaard de vlag uit zijn handen getrokken en de race afgevlagd, Wil Duyn was inmiddels overleden..... 

Uiteraard is er naderhand door de rijdervertegenwoordigers bij de KNMV aan de bel getrokken maar zoals altijd ging het van het kastje naar de muur en werden allerlei beloften gedaan die niet nagekomen werden. Het mocht niets kosten en dezelfde figuren bleven blunderend de dienst uitmaken. Wat een verschil met het NMB systeem, met eigen ziekenwagens, een perfect werkende ploeg baancommissarissen, uitgerust met portofoons en ‘eigen’ artsen altijd ter plaatse!!

De race op Zandvoort was wat ongevallen betreft ieder jaar het dieptepunt: altijd een serie valpartijen met dikwijls ernstige gevolgen omdat meestal de snelheid hoog was en het circuit spekglad. Op verschillende plaatsen was vallen altijd prijs omdat tussen de baan en de vangrails palen stonden, die gaas op zijn plaats hielden, wat diende om de snelheid van auto’s te remmen die buiten de baan belanden. Deze palen stonden om en om zodat je gegarandeerd tegen een van deze palen belande als je viel, er stonden meer palen dan strobalen! In 1978 viel mijn zwager Rob van Zanten (neef van Cees van Dongen) en hield aan deze val hersenletsel over, het was op die dag een van de velen die met ernstige verwondingen naar het ziekenhuis gebracht werden. Broer Kees stopte met racen. Ik nam via het NMB bondsburo contact op met de KNMV (Vaessen) om te overleggen hoe het verder moest met de race in Zandvoort, omdat met betrekkelijk weinig middelen het circuit voor motorfietsen veel veiliger te maken zou zijn. Geen probleem...als ik even op papier aan wilde geven wat er moest gebeuren, zou dat voor elkaar komen! De eerstvolgende race in Zandvoort ben ik vol verwachting al op vrijdagavond het circuit rondgereden en je raadt het al!!! Er was niets veranderd. Op zaterdagmorgen met de brief van de KNMV, naar de toren van de wedstrijdleiding, maar Zegwaard kon mij pas na de trainingen ontvangen. Aan het einde van de trainingen van de 500cc, terwijl ik sta te wachten om ontvangen(!!!) te worden, rijdt de ziekenwagen weg om een gevallen rijder op te halen. Op een plaats die aangegeven was op mijn briefje was Davidson gevallen en tegen een van de beruchte paaltjes terechtgekomen. Hij bleek overleden te zijn. Uiteraard witheet heb ik Zegwaard de KNMV brief onder zijn neus gehouden, (die uiteraard van niets wist) en gevraagd wie namens de KNMV het circuit had gekeurd, dat bleek een bekende coureur (die diverse titels in de zwaardere klassen zou behalen) te zijn. Deze werd opgetrommeld en tot mijn verbijstering bleek hij het circuit niet goedgekeurd te hebben!!! Wat ik hem toen toegevoegd heb zal ik hier niet vermelden, maar dat hij zich op een dergelijke manier liet gebruiken ging mijn pet te boven. Ik ben naar Bokhoven gegaan en de NMB rijders zouden niet rijden als het circuit niet aangepast zou worden!! Koortsachtig bellen van Zegwaard en de toezegging dat er de nodige strobalen zouden komen en de palen zouden worden verwijderd. Alleen...er was geen werkploeg die dat werk zou kunnen uitvoeren dus zouden wij zelf aan het werk moeten in alle vroegte op zondagmorgen. Verschillende rijders waaronder ook Jack stonden ‘s-morgens klaar en inderdaad een vrachtwagen met stro arriveerde. Toen arriveerde Zegwaard en die kwam vertellen dat de palen van de directie van het circuit er niet uitmochten! Voor mij was dit einde oefening en er werd door NMB rijders niet gereden. De KNMV, niet voor 1 gat te vangen vond hier echter ook iets op... men deelde mede dat wegens de slechte weersomstandigheden de wedstrijden niet doorgingen!

Ik besloot, met medeweten van de NMB, gerechtelijke stappen te ondernemen tegen diegene die verantwoordelijk was voor de dood van Davidson en de NMB advocaat zou een procedure opstarten. Ruim van tevoren afspraken maken, alles op papier zetten, om vervolgens er achter te komen dat er niets mee gedaan wordt, met daarna ook nog dramatische gevolgen.…. Reden genoeg om uit te laten zoeken wie hiervoor verantwoordelijk was! De KNMV dreigde de NMB met alles wat lelijk was, omdat een startbewijshouder een dergelijke actie wou ondernemen. De NMB liet mij vrij om te bepalen of ik de zaak door wou zetten of niet. Na ellenlange briefwisselingen tussen de KNMV en de NMB en na allerlei beloften van de KNMV heb ik in het belang van de NMB en de motorsport er van af gezien de zaak door te zetten......waar ik nu nog spijt van heb! Dat ik bij de KNMV niet bepaald vrienden maakte moge duidelijk zijn, de startbewijshouders kregen zelfs een schrijven waarin opgeroepen werd nieuwe verkiezingen te houden om nieuwe rijdervertegenwoordigers te kiezen. Dat ik hierna opnieuw gekozen werd deed mij wel deugd, er bleek toch  waardering uit van de rijders waarvoor het ook gedaan werd.

Het rampjaar 1980 brak aan en bij KNMV en NMB wedstrijden verongelukten diverse rijders en kwamen mensen uit het publiek om het leven. In St. Joris in België waren internationale wedstrijden waaraan ook een aantal B- internationalen mee zouden kunnen rijden. Die kregen normaal gesproken collectief toestemming om te rijden alleen deze keer besliste de KNMV dat dit niet doorging, ze konden niet starten. Alleen...... de melding kwam op vrijdagmiddag bij het NMB bondsburo binnen, zodat het niet mogelijk was iedereen te waarschuwen. Verschillende rijders waren al onderweg. Vanuit het bondsburo is toen een telegram verstuurd naar België, namens de KNMV, met daarin alsnog de toestemming voor deze groep om te rijden. Het typeerde de NMB van toen: men was er voor de rijders! Het typeerde eveneens de KNMV: op een onbeschofte manier zonder rekening te houden met rijders veel te laat "even'' laten weten dat men niet mocht rijden. Er zou geen haan naar hebben gekraaid ware het niet dat op zaterdag bij de training een ongeval gebeurd waarbij de de rijder Stet en bakkenist Andre Schilder verongelukten. Twee zijspanrijders van de lijst die niet zouden mogen starten! Vanaf toen gebeurde het onvermijdelijke...een splitsing binnen de NMB waarbij vooral de afdeling cross een rol speelde, zij hadden betrekkelijk weinig problemen met de samenwerking en met de wegrace was er altijd hommeles!!!

De KNMV stopte met het organiseren van wegraces op stratencircuits en verwachtte van de NMB hetzelfde alleen...er waren een paar uitzonderingen zoals bijvoorbeeld Raalte en Ammerzoden!!!! Races waar geld te verdienen was en de rest liet men vallen. De NMB viel uit elkaar en ging op in de KNMV en heden ten dage is de cirkel eigenlijk rond. Terug naar de jaren 60 ....geen races, weinig talent  ....een motorsport die niet meer leeft en een bond die voor de sport niets doet maar enkel een commerciële organisatie is...........

KNMV-ers Bert Struijk, Willem-Jan Nooteboom en NMB-er Harrie vd Kruijs.

1978

Ik sprak met Harrie over zijn tijd bij de NMB, zie voor verslag hierboven, en hoe hij in 1980 afscheid genomen heeft. Over hoe hij 20 jaar geleden nog een keer in het Westland was geweest vanwege iemand, van wie hij de naam niet meer wist, die 50 was geworden, die vanwege dit feit een reünie had georganiseerd voor een hoop oud-coureurs. Hij wist alleen nog dat hij in een grote Amerikaan reed. ( Ik denk dat het hier om Tinus Maat ging, de Westlander, die een groot fan van Jack was en alle Nederlandse wedstrijden afging. Dan werd er omgeroepen, en nu een premie voor Jack (meestal voor Jack), van 'de man met de groene Chevrolet'.)  

Hoe Harrie een bestelbusje had aangeschaft en op weg ging naar een race, na een flinke werkdag, en zijn olielampje binnen enige kilometers te kennen gaf, dat hij niet meer verder wilde. Terug naar huis (was midden in de nacht), bij buren een DAF 33 geleend en daar de motor, onderdelen en gereedschapkist ingepropt en weer op weg. Tijdens tanken onderweg, ging ook het lampje van de dikke DAF branden en weer terug naar huis, wat het motortje niet overleefde. Weer op weg om dan op het circuit aan te komen, terwijl hij de 250cc machines in het rennerskwartier al warm hoorde draaien voor hun trainingssessie. Hij mocht echter niet naar binnen. Dat betekende dat hij de volgende dag niet mocht meedoen aan de race, want hij had geen trainingstijd neergezet. Dus motor uitgeladen en midden in het peloton coureurs de baan op. Hij had echter niet ingeschreven en motor was niet gekeurd, dus na 2 ronden kreeg hij de zwarte vlag. Hij had echter nu wel een trainingstijd neergezet en mocht de volgende dag van de 2e startplaats vertrekken! Prachtige verhalen. 

Het verschil tussen broer Kees en Harrie: Kees was berekenend in alles wat hij deed en Harrie reageerde altijd impulsief en met geen blad voor de mond. Daarmee maak je niet altijd vrienden. Dit uitte zich m.b.t. het racen: als Harrie 15 seconden voorlag en doorkreeg dat iemand, met nog tien ronden te gaan, elke ronde een seconde in liep, werd hij zenuwachtig en wilde harder. Kees dacht dan: dan heb ik op de streep nog 5 seconden over! Kees heeft echter volgens Harrie, nooit iets gebroken in zijn carrière die toch van 1969 tot 1978 liep en met menig succes! Kees zou uitgroeien tot een absolute topper bij de NMB, met vele overwinningen en titels. In 1976 zou hij ook de overstap maken naar de KNMV, zoals zo velen voor hem. Ook bij de KNMV zou hij in 1977 1 titel veroveren in de 250cc. Harrie was 3 jaar eerder begonnen en hing zijn motorpak eind 1980 in de wilgen, hij was de NMB al die jaren trouw gebleven. Halverwege de jaren 80 heeft hij nog een keer het initiatief genomen om nieuwe races om het Nederlands kampioenschap in het leven te roepen. Helaas door laksheid van sponsoren is dit uiteindelijk niet van de grond gekomen.

Het verschil van voorbereiding op een wedstrijd voor de start: Kees trok zich terug in zijn caravan, Harrie liep heen en weer en sprak met iedereen een woordje. Rob Punt was een heel ander geval, die stond voor de start nog frikadellen te eten! Harrie vertelde hoe Jack, toen dit in kwam, altijd zijn neus perfect met grijs tape afplakte voor de start. Dit werd met de grootste zorgvuldigheid gedaan, hierdoor besloeg je vizier niet. Op een gegeven moment stonden ze samen aan de start en kneep Harrie even door Jack's vizier heen in zijn neus! Hier zal 'de Briet' even niet blij mee zijn geweest!

Waar hebben we het nog meer over gehad: De coureurs, de ongelukken, het einde en hoe en waarom van diverse races, zoals de 24 uurs-race van Oss en Amsterdam/Sloten en het leven op zich. Een prima middag doorgebracht in het Brabantse Oisterwijk! Vlak voor ik wegging zei Harrie: kom even mee naar buiten en hij liet me achter op zijn schuur een wel bekende grote sticker zien waar Jack's drie  kampioenschappen in 1977 op stonden. Die zat daar al bijna 28 jaar.