BEVRIJDINGSDAG WERD ZWARTE DAG

Met een dode en een zwaar gewonde toeschouwer plus drie verongelukte nationale wegracecoureurs zal 5 mei 1980 als een zwarte dag de Nederlandse motorsportgeschiedenis ingaan. Tijdens de training van Ammerzoden verongelukte Leo v. d. Noll, later kwam Sjirk Joustra op bijna dezelfde plaats in de nationale 350 cc-race met fatale gevolgen in het dicht langs de baan geposteerde publiek terecht. Drie races werden afgelast en de toeschouwers werden van de onheilsplek verwijderd, waarna de internationale 500 cc-coureurs een verkorte wedstrijd reden. Tot overmaat van ramp werd 's avonds bekend, dat in het ziekenhuis van Leiden Willem-Jan Nooteboom aan de gevolgen van een ongeluk in Venhuizen (Noord-Holland) was overleden.

Met veel enthousiasme had de MC Den Boet uit Ammerzoden een startveld van allure aangetrokken met klinkende namen als Barry Sheene, Jon Ekerold, Eddie Lawson, Anton Mang en Dale Singleton om vooral maar te zorgen dat plaatsgenoot Van Dulmen niet naar een gemakkelijke zege zou rijden. Helaas zou het allemaal heel anders uitpakken op het stratencircuit van Ammerzoden. Een circuit dat nooit op redelijke wijze te beveiligen is om de eenvoudige reden dat er vele bomen langs de kant staan en het parcours zich langs enkele huizen slingert. Het is een situatie, die we op meerdere banen zoals Oudkarspel, Gilze-Rijen, Tolbert etc. aantreffen en wat afgelopen weekend in Ammerzoden is gebeurd, had ook op een van die andere circuits kunnen plaatsvinden. Over de noodzaak van die pure stratencircuits is in het verleden al vaak gesproken, omdat zonder die banen de wegracemogelijkheden in Nederland miniem zouden zijn, aangezien, we slechts de gedeeltelijke beschikking hebben over Assen en Zandvoord. Dat daar ook ongevallen zijn gebeurd is bekend, echter met dat grote verschil dat het publiek zich op relatief veilige afstand van de piste bevind. In Ammerzoden was dat beslist niet het geval en tijdens een door burgemeester Galama na afloop gegeven persconferentie werd bekendgemaakt, dat hij de Rijks Luchtvaart Dienst en de Technische Recherche had gevraagd om een onderzoek in te stellen naar de vooraf gestelde veiligheidseisen. Nu de overheid op zo'n wijze is ingeschakeld lijkt het slechts een kwestie van tijd dat er maatregelen genomen worden.

Dezelfde bocht

Tijdens de training van de klasse 500 cc nationalen raakte Leo v. d. Noll een andere coureur voor de ingang van het rennerskwartier en later bleek dat de ervaren rijder (o.a. co-equippier van Sparreboom in de endurance-races) aan de gevolgen van de val was overleden. Niet duidelijk werd of v. d. Noll wel was afgevlagd, voordat het ongeluk gebeurde. Niet duidelijk, omdat wij verschillende essentiële tegenstrijdige berichten van ooggetuigen vernamen, waarvan enkele vertelden dat hij in de uitloopronde (die middels een zwart-wit geblokte vlag in Ammerzoden noodzakelijk is omdat het rennerskwartier vlak na de finish gelegen is), of dat hij direct met een rode vlag (na de uitloopronde) werd geconfronteerd. Tijdens de persconferentie voor de race kwam dit ter sprake en ook toen al maakten sommige journalisten de opmerking dat de gevolgen erg groot hadden kunnen zijn als er meerdere toeschouwers op die plaats hadden gestaan.

Nadat de 125 cc-klasse nationalen was verreden, deed zich na enkele ronden in de 350 cc nationalen een nog desastreuzer ongeval voor, toen Sjirk Joustra schuin tegenover het rennerskwartier in de snelle bocht onderuit ging en in het publiek terecht kwam. Zowel de coureur als een toeschouwer verloren het leven, terwijl ook twee gewonden (waarvan een toeschouwer ernstig) naar het ziekenhuis vervoerd moesten worden. Nog geen half uur na dit tragische voorval vonden sommige mensen het nodig om op dezelfde positie plaats te nemen (achter of soms zelfs voor) de verwrongen dranghekken. Een bewijs te meer dat het publiek tegen zichzelf, beschermd dient te worden! De organisatie besloot na overleg om alleen nog de 500 cc een race van tien ronden te laten verrijden. Later werd duidelijk, dat men wel degelijk bang was voor de reacties van de duizenden toeschouwers die stuk voor stuk f 20,- entree hadden betaald en iets wilden zien voor hun geld.

De coureurs begrepen dit en voerden (zonder bijna alle N.M.B. rijders) voor de belangstellenden een show op met in de voorste gelederen Barry Sheene, Den Boet, Jack Middelburg (achteraan gestart), Stu Avant, Lennart Bäckström, Bert Struijk (als verrassing), Jon Ekerold en Willem Zoet, die na vele malen stuivertje wisselen binnen vijf seconden in die volgorde over de finish kwamen. De snelste ronde van Avant was bijna drie seconden langzamer dan de trainingstijd van Sheene (1e) om een indicatie te geven hoe rustig de coureurs het deden. Op het erepodium namen Barry, Boet en Jack samen met de overige aanwezigen een minuut stilte in acht. Later die avond waren velen nog langer stil, toen zij vernamen hoe groot de gevolgen van die dag waren. En niet alleen van die in Ammerzoden.

Raceverslag door Hans van Loozenoord (bron weekblad Motor)