50cc: Vuurwerk om 2^e plaats  

Eugenio Lazzarini winnaar 50cc, Peter Looijesteijn beste Nederlander (4e)

Een lange rij bumper aan bumper schuivende auto’s was nog in de verte zichtbaar terwijl het snerpende geluid van dertig 50cc machientjes, om even over tienen, aan hun opwarmronde begonnen van de eerste wedstrijd. Na 2 bloedhete en een natte trainingsdag , hadden de weergoden een compromis gevonden en onder een halfbewolkte hemel sprong om 1 0.15 uur het licht op groen. Al na één ronde waren de favorieten Ricardo Tormo en Eugenio Lazzarini, resp. op de Bultaco en de Van Veen Kreidler met een behoorlijke voorsprong doorgekomen op Waibel, Blatter, Looijensteijn, Plisson en Van Kessel, terwijl Stefan Dörflinger maar matig was gestart. Tormo liet er geen gras over groeien dat hij veruit de snelste was en ach, Lazzarini kon best een verdedigende houding aannemen, omdat Ricardo eigenlijk voor de wereldtitel geen bedreiging meer is. Na drie ronden had de Spanjaard een voorsprong van 12,3 seconden op zijn rivaal, doch Tormo legde zijn fietsje in de vierde ronde neer en Lazzarini had zodoende alle ruimte om op z'n dooie akkertje de in totaal negen ronden tot een puntrijk einde te brengen. De spanning kwam echter uit de tweede lijn, waarin Blatter, Plisson, Van Kessel en Looijesteijn wiel aan wiel over de piste gleden, waarbij laatstgenoemde moest afhaken. Dörflinger en Waibel waren al door pech uit de strijd verdwenen. Henk van Kessel had zijn zinnen gezet op die tweede plaats en met zijn berekenende instelling kon hij tot de laatste ronde wachten, ware het niet, dat voor de ogen van alle toeschouwers op de hoofdtribune de NGK­X-16 de laatste klap gaf (oorzaak: een onwillige accu) en Henk volkomen gedesillusioneerd de pits in moest. Had hij zijn reputatie als ex-wereldkampioen niet voor honderd procent waar gemaakt? Wij vonden van wel, maar Plisson en Blatter drukten onze ogen op de realiteit, toen zij de kostbare punten, met de ABF-rijder als eerste (nog altijd dertien seconden achter Lazzarini) opsnoepten. Gelukkig nam Looijesteijn nu genoegen met zijn vierde plaats. Hij werd gevolgd door Müller, Klein, Hutteau en een drietal Nederlanders te weten Theo van Geffen, Theo Timmer en Gerrit Strikker, die zich keurig in de punten hadden gereden. Jammer dat Floor Maasland dit niet mocht beleven, want de kleine doch stevige piloot verspeelde door een val een prachtige negende plaats in de laatste ronde.

 350cc: Greg Hansford leidt in afvalrace

De 350cc klasse, vaak een spektakel op de Drentse heide, werd dit jaar gekenmerkt door een groot aantal uitvallers. Waren er bij de Grote Prijs van Italië slechts 9 deelnemers die tot de finish konden reiken, in Assen brachten ook slechts 13 van de in totaal 30 coureurs, de wedstrijd ten einde. Gregg Hansford had als snelste trainer ook een goeie start, maar het was zijn grote rivaal Kork Ballington die als eerste vanuit de Strubben de Veenslang te lijf ging. Veel verder zou de Zuid-Afrikaan niet komen, want een vastloper veruïneerde al in de eerste ronde zijn kansen op een zege. Kawa-collega Hansford kwam nu als eerste uit de Geert Timmer bocht, op korte afstand gevolgd door Mang, Korhonen, Chevallier, Villa, Frutschi, Fernandez en Struijk, een geweldige kluit dicht op elkaar en naast elkaar sturende privé-mannen, die voor een machtig spektakel gingen zorgen, want het rommelde behoorlijk! Jammer genoeg bleek niemand partij te wezen voor Gregg Hansford, want die bouwde in alle rust (in hoeverre je daar met die snelheden nog van kunt spreken, want de drieminutengrens werd maar net niet doorbroken!) een grote voorsprong op. Toni Mang hield, na een voor zijn doen uitstekende start, de tweede plaats in handen, terwijl Korhonen en Frutschi gezelschap gekregen van de oprukkende Patrick Fernandez. Willem Zoet reed op dat moment al op een veertiende plek, terwijl Freymond al in de eerste ronde door machinepech moest opgeven, later gevolgd door Hubin, Saul, Nurmi, Pons, North en Soussan, waardoor het regiment al tot een bataljon werd teruggebracht. Hansford cirkelde aan de leiding en nam voor de pits rustig de tijd om op het door Neville Doyle uitgestoken bord te lezen, dat zijn voorsprong groeiende was. Mang kreeg het terecht benauwd, want Fernandez was met zijn prachtige stijl bezig het gat te dichten en in de achtste ronde zat hij aan het wiel van de Duitser, terwijl Villa en Frutschi omkeken naar Sadao Asami, die snode plannen had. Plotseling kwam het trieste bericht dat Zoet (11e) ten val was gekomen en de man uit Ophemert bleek naast de nodige schaafwonden een handblessure te hebben opgelopen, waardoor tevens zijn start in de 500 cc klasse op spijtige wijze voorbij was. Ook Mar Schouten stopte (aan de pits) en zowel Victor Palomo en Barry Ditchburn gingen, zonder ernstige gevolgen, onderuit. Fernandez had Mang te grazen genomen, maar zijn achterstand op Hansford bedroeg meer dan twintig seconden, zodat er beslist niet meer in zat. Walter Villa, de oude rot die dit jaar mits zijn fiets in goede doen verkeert zo razendsnel van zich af kan bijten, besloot om een eindsprint in te zetten en verdrong Mang van de derde plaats. Met nog drie ronden te gaan kwam Sadao Asami de pits binnen rollen om met een geweldig nijdige trap tegen zijn tweewielige vijand uiting te geven aan zijn ongenoegen over een lekke band die hem van een zesde plaats (minimaal) beroofde. Graham McGregor, de opkomende man uit Australië die in Assen voor de eerste keer een GP mocht rijden, maakte zijn belofte helemaal waar door na een schuiver in de training (gladde band) vanaf de één na laatste startrij door te stoten naar een zesde plek, na een racelang duel met landgenoot Jeff Sayle. Pennti Korhonen zag door een onwillige machine zijn aanvankelijk zo goede klassering teloor gaan en finishte als achtste. Klaas Hernamdt werd tenslotte de enige en tevens snelste Nederlander met zijn twaalfde plaats.

125cc: Te weinig tijd voor show

Misschien wilde Angel Nieto in de 125cc klasse alle risico's vermijden of was hij bevreesd voor zijn oude stalgenoot en rivaal Ricardo Tormo? De toekomst zal het moeten uitwijzen. Jean-Louis Guignabodet maakte in ieder geval een wereldstart en kwam ook als 1e door de Veenslang met op zijn hielen de belangrijkste kanshebbers voor de bloemen. In de eerste ronden ging er duidelijk iets mis en later kreeg een ieder te horen dat zowel Theo van Geffen als Per Carlsson en Juup Bosman bij het uitkomen van de Ruskenhoek van de baan waren geraakt. Terwijl een ongevalswagen de plek des onheils opzocht, was het angstaanjagend om te zien hoe snel de 125cc coureurs het kritieke punt voorbij stoven, terwijl de bochtencommissarissen de strobalen weer groepeerden. Van Geffen bleek met een gebroken been en sleutelbeen het zwaarst getroffen slachtoffer. Bosman kon later in de kwartliterrace weer starten en "Bam" Carlsson had een lichte hersenschudding. Guignabodet moest al snel zijn koppositie aan Ricaro Tormo uit handen geven, maar de Bultaco-coureur kon slechts vijf ronden in de slipstream van Nieto blijven, die hem in de derde ronde was gepasseerd. De Minarelli-coureur was blijkbaar voornemens om zijn zevende overwinning in successie te gaan vieren, want volkomen oppermachtig kon hij zijn superieure rijstijl botvieren op de bijkans oerbetrouwbare Minarelli en de voltallige concurrentie zag hem pas bij de finishvlag weer. Tormo bleef tweede, terwijl Massimiani, Espié, Bender en Kneubühler om de derde plaats knokten. In de één na laatste ronde was het pleit voor Thierry beslecht en voor de tweede achtereenvolgende keer kwam hij in Assen ten val, waarbij zowel zijn heup als een enkel op pijnlijke wijze uit de kom schoten. Massimiani schudde Bender van zich af, die op zijn beurt Kneubühler en Dörflinger naar een vijfde resp. zesde plaats verwees. Henk van Kessel kon zijn pech in de 50 cc klasse compenseren door met een fraaie negende plaats niet alleen beste Nederlander te worden, maar daarnaast met de Condor twee WK-punten te incasseren. Peter Looijesteijn verloor in de laatste ronde door een schuiver een tiende plaats. Opvallend was het rijden van Martin van Soest. De Hagenaar vierde zijn eerste optreden met een elfde plaats, hetgeen rustig als een prachtige klassering in dit selecte gezelschap bestempeld mag worden. Auinger, Plisson, Lazzarini en Müller behoorden allen tot de uitvallers en ook de andere Nederlanders, met uitzondering van Peter van Niel, kwamen niet aan de finish.

250cc: En dat is twee voor Rossi

Winnaar 250cc Graziano Rossi (boven) en de nrs. 2 en 3 Greg Hansford en Kork Ballingon (beneden)

Het kwartlitergebeuren heeft met de komst van Graziano Rossi een andere dimensie gekregen. De Italiaan schitterde vorige week al in Joegoslavië en wat voor de baas geldt, is in dit geval ook van toepassing op de machine, want de Morbidelli kon aan alle kwellingen het hoofd bieden. De witte machine, met de uitlaten netjes in het witte kontje verpakt, stond pas op de 2e startrij, doch dat vormde voor Rossi geen beletsel om al in de 1e ronde bij de Veenslang op spectaculaire wijze, onder het "oei-geroep" van alle liefhebbers van het betere stuurwerk die vaak bij die slinger van bochten zijn te vinden, zijn motor langs de Kawasaki van wereldkampioen Kork Ballington te sturen. Een witte rug en een lange paardestaart onder uit de helm, was alles wat de concurrentie nog van Rossi terug zag. Zij konden zich schikken met een tweede plaats, waarvoor zich twee liefhebbers hadden aangediend: Ballington en Hansford. Het duo trok stevig van leer en bouwde een aanzienlijke voorsprong op t.a.v. de rest van het veld. Mang volgde op een respectabele afstand en had daarbij alle moeite om enkele vervaarlijke speedwobbles in bedwang te houden. Ook om de vijfde plaats bestond een duchtige onenigheid en wel tussen beide landslieden Jean-Francois Baldé op de Sidemn-Kawasaki en Patrick Fernandez met de Yamaha. Achter deze Franse ruggen bleef het weer een tijdje stil en volgden Randy Mamola, Vic Soussan, Roland Freymond Walter Villa en de Oostenrijker (en ex-EK winnaar bergklimkampioenschap) Edid Stollinger. Hoewel in deze kwartliterklasse veel meer coureurs aan de finish zouden komen dan in de 350 cc race, waren er ook afvallers. De letterlijke betekenis van het woord was van toepassing op Alan North, toen hij buitenom een mannetje of drie wilde pakken. Hij kwam zo ongelukkig ten val dat dit een polsfractuur ten gevolge had en juist voor Alan, die langzaam maar zeker op weg was zijn oude vorm te hervinden, moet de Asser TT een erg grote teleurstelling hebben betekend. Ook Paolo Pileri kwam met zijn MBA ten val, terwijl Korhonen en Willem-Jan Nooteboom door machinepech moesten opgeven. Bert Struijk remde zijn Yamaha gracieus onderuit voor de Geert Timmerbocht en op zijn achterwerk beproefde Bert de glijvastheid van het asfalt. Met de regelmaat van de klok draaide Rossi zijn rondjes en toen hij onder zichtbare vreugde na vijftien ronden de zwart-wit geblokte vlag had gepasseerd, was meteen het oude wedstrijdrecord van Walter Villa (1976) met meer dan een minuut scherper gesteld. De toeschouwers konden nog een paar verrassende rempogingen aanschouwen, want eerst gingen Hansford en Ballington in de slag, waarbij de wereldkampioen met 0,1 seconde zijn meerdere in de Australiër moest bekennen en na de finish van Mang, zou Fernandez er een nog spectaculairder vertoning van maken door veel te laat, naast zijn opponent Baldé te remmen en daarna maar wijselijk rechtdoor het gras in te sturen en genoegen te nemen met de zesde plaats. Mamola pakte een zevende plek voor Freymond, Villa en Soussan, terwijl Klaas Hernamdt (die de plaats van Ditchburn als reserverijder kon overnemen) opnieuw beste Nederland werd (18e).

  500cc: Stalorders of niet?

500cc start o.a. : Barry Sheene (7), Steve Parrish (12), Virginio Ferrari (11), Graziano Rossi (18), Philippe Coulon (14), Henk de Vries (42), Bernard Fau (26), Jack Middelburg (30), Dick Alblas (39), Johnny Cecotto (4), Christian Sarron (24), Wil Hartog (3), Franco Uncini (23) en Kenny Roberts (1).

Nog op Italiaanse wijze, alle huldigingen op vriendelijke wijze, tot zich laten komend kon Graziano Rossi gelijk aan boord klimmen van zijn 500cc Morbidelli, die het tegen wat zwaarder geschut moest opnemen. Hoe zwaar? Erg zwaar, want naast de absolute wereldtop, tot aan de tanden gewapend met het beste fabrieksmateriaal, stonden daar naast de Witte Reus nog twee Nederlandse mannen met erg snode plannen, Jack Middelburg en Boet van Dulmen! Deze onderlinge sportieve rivaliteit heeft dit jaar al tot aardige confrontaties geleid en dan spreken we nog niet over de spanning aan de top van het wereldklassement met Ferrari en Roberts in de hoogste regionen en slechts gescheiden door een zestal punten in het voordeel van de titelver­dediger. Niet alleen bij de rijders, maar ook bij de toeschouwers, officials, persmensen etc. was de spanning overal voelbaar toen het hele clubje van de opwarmronde naar het startveld terugkeerde om in formatie op het bevrijdende groene licht te wachten. Zou Hartog vanaf de tweede rij de kop kunnen pakken? In Joegoslavië lukte dat toch ook? Nee, ondanks een bliksemstart van Wil, was het Jack Middelburg die als een witte flits naar de S-bocht schoot, terwijl Sheene half naast zijn machine hangend nog een wheelie produceerde en achter Jack de Bedeldijk opstuurde. Hartog ademde dit tweetal reeds in de nek en aan de wuivende programmaboekjes te oordelen was het ook de Witte Reus, die niet alleen als kopman richting zuidelijke lus ging, maar eveneens deze positie bij het tijdwaarnemershuis bezette, gevolgd door Sheene, Ferrari, Den Boet, Roberts, Middelburg, Lucchinelli, Coulon en Parrish. Angstaanjagend hard joeg het eerste zestal drie ronden achteréén in dezelfde volgorde over de piste en bij het ingaan van de vierde omloop kwam er wat duidelijkheid in de strijd. Ferrari verdrong Hartog van de koppositie, terwijl een ronde later ook Sheene de Nederlander voorbij stak. Waar bleef Roberts? De wereldkampioen, na de training duidelijk favoriet, kon het tempo helemaal niet volgen, terwijl zijn machine toch een gezond geluid produceerde. Datzelfde gold voor zijn merkgenoot Jonny Cecotto, die zijn fiets in de zevende ronde bij de monteurs inleverde. Lucchinelli was al uit de strijd verdwenen evenals Piet v.d. Wal, Max Wiener, Bernard Fau en Henk de Vries, terwijl Jörgen Steiner onderuit was geschoven. Sheene verbeterde in de derde ronde het record, gevolgd door een verscherping door Ferrari, waarna de Brit in de zesde ronde weer terugsloeg. Ferrari liep weg bij Barry met een rondje van 2.54.5 en, terwijl Hartog (remproblemen) terugzakte en een platter-dan-plat met zijn reservefiets sturende Van Dulmen de derde plaats overnam. Jack Middelburg en Philippe Coulon (met evenveel WK-punten op hun naam, hetgeen de strijd nog hoger deed oplaaien) waren Roberts gepasseerd, terwijl ook Sarron op de Amerikaan inliep. Na drie ronden op een derde plek te hebben gekoerst, achtte Boet het wijselijk zijn materiaal te sparen en profiteerde Hartog direct door, net als een week eerder, opnieuw van plaats te wisselen, juist op het moment, dat Ferrari snel werd ingelopen door Sheene, die een ieder wel eens wilde tonen, dat hij zeker nog niet is uitgeteld. Teammanager Roberto Gallina liet van schrik het bord uit zijn handen vallen, toen zijn pupil, met nog twee ronden te gaan bijna naast Sheene voor hem langs schoot. Waren er teamorders in het spel of niet? Ferrari had de beste papieren voor een wereldtitel, maar Sheene moest zijn fans tonen, dat hij dit jaar Roberts wou onttronen! De laatste ronde werd een thriller, die veel van het aanvankelijke gebrek aan spanning om de kop zou goedmaken. Bij de Ossebroeken was Sheene de kopman, maar in de Strubben ging Ferrari hem buitenom voorbij om nog geen kilometer verder bij het wegaccelereren uit de Stekkenwal door een wheelie die leidersplaats weer te verliezen aan de rood-zwarte combinatie. In de snelle rechterknik voorbij het Meeuwenmeer (een niet geheel van risico ontblote inhaalgelegenheid) hield Virginio het gas er iets langer op dan zijn rivaal, die even terug moest terwijl hij zijn machine wilde omgooien (vele toeschouwers konden dit beslissende moment tijdens een herhaling op zondagavond via uitstekende NOS-beelden nog eens aanschouwen). Een halve minuut later werd Ferrari voor de pits door zijn landgenoten in de lucht gejonast, want hij maakte geen fout meer en mocht zich winnaar noemen, voor Sheene, Hartog, Den Boet, Coulon en Uncini. Waar was Jumping Jack gebleven? In de dertiende ronde brak bij de Suzuki van de Nederlandse surprise op GP-formaat het schakelasje en werd zijn heldenrol in de slotfase een hel. Jack schakelde met de hand! Tot bloedens toe haalde hij zijn vingers aan het scherpe onderdeel open, terwijl de motor af en toe tot 12.000 t/m bij het misschakelen opliep. Zijn bewonderenswaardig optreden bracht de Naaldwijker een zevende plaats (daar heeft hij een abonnement op lijkt het wel), nog voor Roberts, die het aan Sarron (duidelijk wel stalorders) had te danken, dat hij nog achtste werd. Parrish, die binnenkort op een gewone RG 500 zal moeten starten, pakte het laatste punt, terwijl Dick Alblas tot zijn tevredenheid nog zestiende werd. Ferrari was overgelukkig, Hartog vond dat er meer had ingezeten ("de reservefiets waarmee ik reed stuurde goed, maar heeft minder acceleratie dan mijn GP-fiets"), Boet was met zijn "heelhouden politiek" tevreden en Roberts zat zijn teleurstelling te verbijten. "You loose some to win some" was zijn commentaar. Hij wilde van geen excuses weten, maar andere bronnen wisten te melden, dat er iets in de monoshock-demper was gebroken en dat men dat tijdens de laatste "natte" training niet had ontdekt, De strijd aan de kop is er alleen maar spannender om geworden.

 Jack, Rougerie, Hartog en Sarron

 Hartog voor Sheene

Wil Hartog (3e) en Virginio Ferrari (1e)

Iedereen was nog in de roes van de 500cc klasse, toen de driewielers aan de start werden gerold voor de afsluiter van het programma. Het zou een dikke anti-climax worden en wel om verscheidene redenen. Trainingssnelsten Schwärzel en Huber namen al in de 1e ronde een ruime voorsprong op de rest van het veld met Steinhausen, Brodin, Venus, Taylor, Streuer, Zini en Biland pas op een achtste plaats. Toen kwam de eerste teleurstelling, want Michel/Collins kregen de zwarte vlag; Wat was er gebeurd. Het duo was in de eerste ronde van de baan geraakt en met hulp uit een greppel getild, waarna zij de reis hervatten, zodat de kamprechter eerst wilde controleren of hun Windlespan nog aan alle eisen voldeed. Grote teleurstelling en woede bij beide manschappen, die na een rappe technische controle met een grote achterstand hun race voort konden zetten. Nog groter was de tegenslag voor Schwärzel, die bij het ingaan van de vierde ronde zijn motor alle toeren zag verliezen en zijn eerste plaats over deed aan Rolf Steinhausen, die echter een ronde later Biland/Waltisperg met een bloedgang voorbij zag stomen. De Zwitsers namen zo'n grote afstand van hun rivalen, dat de spanning er meteen uit was, hoewel Jock Taylor en James Neil, Dick Greasly en John Parkins nog passeerden, die op hun beurt de winnaar van de Oostenrijkse GP Gate Brodin voorbij staken. Pech was er voor Brouwer/Oostwouder die hun negende plaats door een crash verspeelden, waarbij Boy een sleutelbeenfractuur en Jan een polsbreuk opliep. Ook het duo Smit/Vroegop kreeg tegenslag in de vorm van een defecte benzinepomp en hoewel de combinatie zeer bewonderenswaardig na twee pitstops nog een poging waagde, moest zij later definitief stoppen. De Assenaren Egbert Streuer/ Johan v.d. Kaap reden een keurige wedstrijd en mede door het terugvallen van Venus/Bitterman in de laatste ronde konden zij een fraaie zesde positie aan de finish in ontvangst nemen. Alain Michel kreeg nog de voldoening van een tiende plek en een WK-punt, maar de meeste toeschouwers waren toen reeds op weg naar een lange file huiswaarts. Voor hen was de 49ste TT voorbij.