De duizenden fans, ze waren erbij toen Jack zijn grote successen behaalde. Maar ze lieten ook geen verstek gaan toen de Westlandse motorcoureur zijn allerlaatste meters aflegde. De Ontmoetingskerk in Naaldwijk, waar vrijdag de rouwplechtigheid plaatshad, was vele malen te klein en langs de route naar de begraafplaats stond een hoeveelheid belangstellenden als gold het de begrafenis van een staatshoofd. Geliefd en populair was hij. Oud-coureur Wil Hartog, bestuursleden van de motorbond en voormalig sponsor Peter Lagendijk benadrukten dit in hun speech. "De vele dalen in je leven," sprak Hartog, "die kwam je altijd door, dankzij je formidabele karakter. Je toonde altijd enthousiasme en blijdschap in je sport, maar die finish, die heb je niet zo bedoeld." Jos Vaessen, secretaris van de KNMV, noemde Jack Middelburg “een in hoofdletters geschreven legende". Een zestal motorcoureurs, onder wie Ab Slot ­Jacks "leerling" - bracht de kist naar de groeve. Tussen de velen die hier de laatste eer aan Jumping Jack brachten bevond zich de op krukken lopende coureur Mar Schouten, die op de fatale eerste april eveneens in Tolbert gewond raakte.

In Tolbert, waar hij vorige week verongelukte was hij in 1979 al eens ten val gekomen. Hij vertelde hierover: "Dat was na Silverstone, waar ik een gespleten scheenbeen en 'n gebroken hand opliep. Vier weken later reed ik weer in Assen en 'n week erna een kampioensrace in Tolbert Eerst reed ik de vijfhonderd cc. Die heb ik gewonnen. Daarna werd ik derde in de driehonderdvijftig en daarna vertrok ik in de zevenhonderdvijftig klasse. De motor had geen goeie remmen, was niet helemaal honderd procent, maar ik had in die klasse al 'n paar wedstrijden gewonnen en dacht er wat gemakkelijk over. In een klein bochtje trok ik 'm van achteren weg. Ik stuur tegen en toen klapte die om. Ik vloog een boom in en brak hetzelfde been, waar die ijzeren plaat in zat. Daar tob ik nu al 21 maanden mee." Overigens was het andere been, waarvan hij in 1975 de hiel had gebroken. Met de vraag of hij door al dat vallen nu wat voorzichtiger was geworden, wist hij nooit goed raad. "Kijk," antwoordde hij drie jaar geleden vlak voor de TT in Assen, "als je d'r in een wedstrijd afvalt, omdat je knokt met 'n man of vier. Dat vind ik geen schande. Niet dat het hoort, dat niet. Maar als je in een training door onoplettendheid valt, dan vind ik dat 'n beetje lullig. In Amerika heb ik ook 'n keer zoiets stoms gehad. Na de officiële training werd er afgevlagd en ik reed uit. Precies op de streep kijk ik hoeveel toeren die fiets maakte. Ik zie het niet goed en kijk nog 'n keer. Daardoor was ik in de bocht te laat met remmen en m'n voorwiel gleed weg. Dat zijn dingen, die mogen eigenlijk niet voorkomen. Dan denk je bij jezelf: klootzak. Zonder meer. Daarom heb ik voor 'n training of een gewoon wedstrijdje meer vrees dan voor Grand Prix's. In een Grand Prix rij ik veel meer geconcentreerd. Vooral als het regent, want regenrijden kan ik behoorlijk. Dan voel ik me goed thuis."

 Geliefd onder collega's  

De alles-of-niets-mentaliteit die Middelburg op de circuits toonde, was afwezig als hij niet in het leder gehuld was. Ondanks de malheur, de pijn, was hij meestal zeer optimistisch en relativerend. Hij was geliefd in de rennerskwartieren, de nieuwste moppen kwamen van hem. Zijn vriendschap ging verder dan het tonen van belangstelling. Als het moest, stond hij materiaal af of leende zijn monteur uit als een collega-coureur in de problemen zat. In zijn taaie, door littekens bedekte lijf zat veel gevoel. Ik zat een keer met hem te eten toen op straat een jongen met zijn bromfiets tegen een verkeerspaal reed. Be. En met 'n noodgang bracht hij de aan een hand gewonde knaap naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis. Jack zag zichzelf terug. De grote successen die zijn carrière eveneens bevat, veranderden hem niet; Jack bleef een gewoon mens. Grootste passie: tussen vijf en half zeven jokeren aan de stamtafel in café Dirk Staalduinen in Honselersdijk. Verder niks bijzonders. Ja, bewondering voor Stevie Wonder ("Ik waardeer mensen die ondanks een handicap wat presteren"). Getrouwd met Petra en 'n zoontje, Jackie. De beminnelijkheid verdween als er geracet moest worden. Meerdere coureurs lieten in de loop der jaren weten dat ze bang waren Middelburg te passeren. Niet dat deze gevaarlijke geintjes met hen flikte, maar vanwege het feit, dat hij het niet kon verkroppen dat een ander hem voorbij stak. "Ze weten allemaal dat ik niet zomaar opgeef. Ik blijf terugkomen en probeer ze meteen weer terug te pakken. Ze moeten beseffen dat ze me moeilijk kunnen losrijden." Deze gedachtegang moet hem zondag 1 april in het Groningse Tolbert ook parten hebben gespeeld. Dat een subtopper als Rob Punt al dadelijk op kop reed, kon hij niet verdragen. Hij ging in zijn onstuimigheid voorbij aan het feit dat zijn banden nog niet warm genoeg waren voor de snelheid die hij op dat moment koos. Opnieuw een fout in een race die eigenlijk niet zoveel risico waard was. Het feit dat hij op een ruimer opgezet permanent circuit meer overlevingskansen had gehad, houdt niet in dat het racen op de geïmproviseerde stratencircuits onverantwoord is. Motorracen blijft een riskante sport. Zorgeloosheid bij de coureur maakt de bezigheid zelfs levensgevaarlijk.

Waarom anders, als het Middelburg kan?

Het aardige, blonde kereltje dat altijd op een kabouterbrommertje door het rennerskwartier knetterde, is al een hele vent geworden. Maar vandaag heeft hij er goed de ziekte in. Mountainbike gestolen op school. Waarde 1400 gulden. En na wat krachttermen ondergaat hij verder blijmoedig de betere momenten die de dag brengt. Zijn dromen over een motorsportcarrière.

Jack Middelburg junior, inmiddels bijna 18 jaar, treedt in de voetsporen van zijn vader en kiest voor de motorsport. Na een bescheiden begin in de bromfietsrace weet de zoon van wijlen 'Jumping Jack', 'De Vliegende Kassenbouwer' en 'De Briet' het heel zeker. Het is moeilijk tegen te houden. Toen zijn vader met motorracen begon, was hij er - met luiers om - al bij. Tot de lagere school was hij op alle circuits present, maar zocht het meestal buiten de luidruchtigheid van het ouderlijke kampement, dat voortdurend door Jan en alleman werd belegerd. Jackie reed zijn eigen race; met de zoontjes van de andere coureurs roste hij door de veelkleurige jungle. Op die fatale aprildag van 1984 in Tolbert was hij er niet bij. "Ik zou toen wel meegegaan zijn, maar het liep allemaal een beetje raar. Ik was toen tien jaar en besefte in het begin niet wat er gebeurd was. Dat kwam later pas. Ik nam me voor om nooit meer op 'n brommer of 'n motor te stappen. Ik had makkelijk praten, want mijn crosser stond kapot in de schuur. Toen hij weer gemaakt was, ben ik er meteen opgekropen! Licht verontschuldigend glimlacht nu Jack 'de zoon van' maar hij benadrukt dat het verdriet niet is gesleten. Wat jaren verder ziet hij de motorsport als een sport waarbij de risicofactor gewoon iets hoger ligt. Net zoals bij het racen met auto's, maar minder dan gewoon in het verkeer. Hij heeft er nu ook voor gekozen. Het pitsbrommertje werd een crossmotor waarmee het strand in Monster onveilig werd gemaakt. Het ding ging vaak kapot en Jack zocht het 'n poos in de fietscross, maar vond het daar niet helemaal. Hij miste de snelheid. 'Toen ik een jaar of vijftien was, heb ik het besluit genomen om te gaan motorracen. Voor die tijd zag ik dat steeds als iet wat onmogelijk was vanwege het geld. Ik wil voorlopig eerst mijn school afmaken. Examenklas MAVO en daarna nog een jaar of vier MTS. Maar toen hoorde ik van de brommerraces. Ik had toen zoiets van: ik moet een heel oud afgeragd ding daarvoor hebben en dan kan ik sparen voor een motor. Of het moest gelijk de mooiste brommer zijn die er was. Om een hoop geld uit te geven aan een brommertje die er tussenin zit, dat schiet niet op.' Op de bloemenkwekerij op de Kleine Achterweg in Naaldwijk staat het resultaat van deze zakelijke overweging. Tussen de fresia's van Claus Langeveld, monteur in het mini-raceteam. Trots als pauwen lopen coureur en monteur om de glanzende Malaguti RST: inderdaad niet de minste in het aanbod. Een professioneel uitziende replica-racer die te snel voor de weg en te langzaam voor het motorcircuit is. Jack: 'hij liep in het begin maar 38 km. per uur. Mijn eerste wedstrijd was in Amsterdam twee jaar geleden. Toen was ik net 16 geworden. Het ging aardig, maar niet meer dan dat en het jaar daarop ben ik echt gaan racen en heb ik aan alle wedstrijden meegedaan. De top was zoiets van 75 kilometer en het optrekken, dat wilde niet echt opschieten. Maar al sleutelend en trainend ging het steeds beter, ik werd uiteindelijk nog vijfde voor het Nederlands kampioenschap over acht wedstrijden, waarvan er zeven meetelden. Er zijn diverse klassen en ik rij in de formuleklasse. Daar mag je zes versnellingen en een 20 mm.-carburateur hebben, maar verder moet alles standaard blijven. We rijden op een kartcircuit van ongeveer een kilometer met 12 tot 14 bochten. De topsnelheid is dus niet zo hoog. De langzaamste top haal je in Oldenzaal, zo'n 90. Maar in Nijmegen kun je dik 120 halen.' Monteur Claus: 'Jack reed vorig jaar als enige met een vierversnellingsbak. Dan heb je een handicap, want nu kon ik de powerband niet smaller maken. Een zesbak is toch sneller, zeker op de wat langzamere banen.

Er ontstond wel een lichte sensatie toen bekend werd dat de zoon van Jack Middelburg nu ook de race-overall had aangetrokken. Veel collega-bromcoureurs kwamen een praatje maken. Toen de brommerklasse een bijnummer was tijdens de kampioensraces voor motoren in Almere, attendeerde speaker Jan de Rooij op de aanwezigheid van de telg uit een roemruchte racefamilie. Boet van Dulmen, die Jacky vroeger nog op schoot had gehad, wachtte hem op na zijn race en complimenteerde hem met het resultaat. 'Ik vind het niet zo leuk dat sommige mensen mij met mijn vader vergelijken, terwijl ik een heel ander persoon ben. Hoe anders? Mijn vader die reed altijd voor de eerste plaats en nam daarbij alle risico's van de wereld. Ik ben er vorig jaar in een heel seizoen maar drie keer afgegaan. Niet omdat ik perse wilde winnen. Ik denk nu: als ik tweede word, dan heb ik ook 17 kampioenspunten binnen. Word ik eerste, dan heb ik er wel 20, maar dan loop ik de kans om eraf te gaan en dan heb ik niks. Dan kies ik liever voor die 17 punten. Voor de zekerheid. Mijn beste wedstrijdresultaat was vorig jaar dan ook een tweede plaats achter Meurs. Dat is iemand die de GP-crosses heeft gereden.' 

Hij hoopt dat die ondersteuning er straks ook is, als hij met het grotere werk aanvangt. Licht twijfelend: 'maar de bedragen worden dan zo groot dat ze het misschien ook niet aankunnen.' Hij beschouwt dat brommerracen als 'een kleuterschool' voor het echte werk, maar haast zich te zeggen dat het best redelijk hard gaat. En professioneel. Zijn vader had die ondergrond niet, hij weet het. Die plakte de achterlichten van zijn straatmotor af en racete. Maar als zoon Jack die sponsors die hem een optreden in de lichtste motorraceklasse mogelijk maken, nu eens niet zo gemakkelijk vindt? Dan kiest hij wellicht voor de aanzienlijk goedkopere 250cc standaardklasse. Wel vermoedt hij dat het tunen en sleutelen in deze klasse geen eenvoudige opgave zal zijn. Bloemenkweker Claus Langeveld durft het karwei aan en Jan Verduyn, nog een oom van zijn vader, stuurt de auto met aanhanger. Net zo makkelijk! Jack fietst elke dag tussen huis en school, zo'n 35 kilometer. Verder zwemt hij, dus met de lichamelijke conditie zit het goed. Hij doet dit jaar MAVO-examen en wil daarna voertuigtechniek op de MTS gaan studeren. Misschien gaat hij daarna wel door. Een dergelijke levenswijze en carrièreplanning laat zich wellicht moeilijk verdragen met de noodzakelijke verplichtingen en aderlatingen die inherent zijn aan het beginnende coureurschap. "Mijn moeder is ook niet erg enthousiast. Maar toen ze besefte dat ik echt wat wil bereiken in de racerij, heeft ze zich erbij neergelegd. Wel redeneert ze dat ze als ze me erbij zou helpen en als ik dan een ongeluk zou krijgen, dat het dan mede haar schuld zou zijn. Maar toch schiet ze me vaak wel te hulp bij bepaalde dingen.' Jack gaat nog steeds vaak naar motorraces. Tegenwoordig bezoekt hij de circuits met een motorracende vriend uit Hoek van Holland. Hij is eigenlijk alleen maar de eerste twee jaar, nadat zijn vader was overleden, weggebleven. 'Om emotionele toestanden te vermijden. Mensen die naar je toekomen, het verleden oprakelen en emotioneel worden en zo... Dat wil ik niet.'

Om nooit te vergeten.

Wie erbij is geweest, vergeet nooit hoe hij daar trots op de eerste startplaats stond. Wie het gezien heeft, vergeet nooit hoe hij na zijn belabberde start door het veld boenderde en al na drie ronden aan de leiding reed. Wie het meebeleefd heeft, vergeet nooit hoe hij in die laatste ronde al triomfantelijk naar zijn publiek wuifde. Wie erbij was, vergeet nooit dat Middelburg in 1980 de Dutch TT won. Wie hem gekend heeft, vergeet hem nooit.

Vijftien jaar later in het rennerskwartier in Assen. De zon glijdt als een warme hand over de huid. Er is geen wedstrijdspanning, geen stress. Maar die uiterlijke schijn bedriegt. Want toch is er spanning voelbaar. Vijftien jaar na die gedenkwaardige 28e juni staat op een verlaten plek een Mercedes met een dichte aanhangwagen geparkeerd. Dan wordt de aanhangwagen geopend en komen de emoties en de herinneringen boven. In de aanhanger staat de Yamaha TZ500 waarmee Jack Middelburg in 48 minuten en 22 seconden zestien ronden op het circuit van Assen aflegde. Niemand was er sneller die dag. Niemand was er gelukkiger die dag. Nu, vijftien jaar later, aanschouwen Jack's weduwe Petra, monteur Adri van den Broeke, diens vrouw Anneke, framebouwer Nico Bakker en de huidige eigenaar Jos Danenberg de machine, die voor allen een geschiedenis heeft. Van den Broeke zegt geen woord, maar de dunne glimlach om zijn mond spreekt boekdelen. Zijn vrouw en Petra blijven op een afstandje staan. Dan zegt Petra: 'Ik ben heel blij dat hij nog zo intact is. Daar heb ik veel respect voor.' Maar er is nog iemand die gretig de I.M.N. Yamaha met nummer acht in zich opneemt. Een tengere, pezige jonge knaap met een dun vlassnorretje en zijn lange haren in een paardenstaart, tussen zijn vingers bungelt een zware Van Nelle: Jacky Middelburg. de 21-jarige zoon van. Hij gaat door zijn knieën, zijn ogen glinsteren en zijn mondhoeken krullen omhoog. 'Jeetje, ik vin' 'm gaaf, zeg. Echt wel', zegt Jacky. dan vallen zijn ogen op de uitlaat die eigenwijs naar boven priemt. 'Moet ik met mijn benen over die uitlaat?' Ja. Want Jacky, coureur in de Supersport 400 klasse, zal de machine gaan berijden, waarmee zijn vader de 50e TT van Assen wist te winnen.

1995, Assen, parade der kampioenen

Aan het einde van 1979 kwam Jack Middelburg zonder sponsor te zitten. Niet voor de eerste keer in zijn loopbaan. En evenmin was het voor de eerste keer dat hij op de valreep toch aan de slag kon. Dit keer met een Yamaha TZ500 van de Nederlandse importeur I.M.N. Samen met Boet van Dulmen. Het zat Middelburg en Van Dulmen echter niet mee met die zogenaamde Roberts-replica. Met het vermogen was weinig mis, maar de stuurkwaliteiten van de vier-in-lijn, waren bedroevend. Jack's agressieve rijstijl maakte een hoop goed, maar het gebeurde ook wel eens dat 'Jumping Jack' meer wilde dan de machine toeliet. 'Het was pertinent niet altijd Jack zijn schuld als hij viel', verdedigt Adri zijn vriend. 'Die Yamaha's gingen alleen maar rechtdoor. In Frankrijk ging hij op Le Castellet soms met beide wielen los door de chicane. Jack's mentaliteit en inzet waren enorm.' Op het franse circuit resulteerde dat in een schuiver, waardoor Jack zijn eerste WK-punten van het seizoen misliep. De maat was echter vol voor Middelburg en co. Framespecialist Nico Bakker ging als een razende aan de slag en fabriceerde voor Jack en Boet twee sterkere rijwielgedeelten. 'Die standaardframes leken mooi', zegt Bakker. 'Maar ze waren veel te licht. Het zwakke punt zat tussen de schokbrekerophanging en de achtervork. Het waren echt elastiekjes voor die jongens. Barry Sheene wilde in de week na Assen ook metten zo'n frame, maar dat kreeg ik niet voor mekaar. Ik had namelijk al lang vakantie geboekt en dat kreeg ik met mijn vrouw niet rond. Sheene dacht dat ik hem dwars wilde zitten. Hij heeft me daarna nooit meer vriendelijk aangekeken.' Bakkers handwerk leverde direct resultaat op, weet ook Adri nog. 'We gingen testen op de Salzburgring en daar reed Jack direct ronderecords.' Toen Jack tijdens de Raalte races iedereen - inclusief Suzukifabriekscoureur Graziano Rossi - klopte, was duidelijk dat het team de goede weg was ingeslagen. Richting Assen...

'In Assen verliep eigenlijk alles normaal', verhaalt Adri. 'We hadden geen problemen. Jack was ook niet meer gespannen dan anders. Hij was verrekte moeilijk zenuwachtig te maken. We waren al vanaf 1977 bij elkaar, dus ik wist wel wanneer ik hem kon aanspreken en wanneer ik hem moest mijden.' Petra ervoer dat anders. : Je kon het merken aan hem', herinnert ze zich. 'Aan zijn manier van praten. Hij zei ook: "d'r gat wat gebeuren". Dat zei hij een jaar later ook in Silverstone (Jack versloeg daar in een rechtstreeks duel Kenny Roberts en won de Britse GP). Ik zat toen thuis. "Je moet komen, ik voel dat er wat gaat gebeuren".' Jack bleek een vooruitziende blik te hebben, want na de trainingen stond zijn naam zeer verrassend bovenaan de lijst. Nog nooit eerder was dat tijdens een Nederlandse GP500 gebeurd. Jack maakte zich echter enigszins zorgen om de banden, die het hoge tempo van de zestien ronden op het Asser asfalt niet zouden overleven. Adri repte echter met geen woord over de verwachte bandenproblemen. 'Het enige waar we het overgehad hebben, was of Jack vanaf de pole position zou starten of dat ik hem vanwege zijn slechte linkerbeen zou aanduwen (de GP's kenden toen nog duwstarts). Ik dorst het echter wel aan. En als hij de eerste ronde door zou komen, zou de rest ook wel goed gaan. Van den Broeke bleek gelijk te hebben. Hoewel de zon zich niet vertoonde boven Assen en uit het grauwe wolkendek af en toe een miezerbui losgelaten werd, grepen Middelburg en Van den Broeke naar slicks. Toen de klok 15.10 uur aanwees, kwam Jack, met zijn door valpartijen geteisterde been, maar moeizaam op gang. Maar na één ronde was de Yamha met nummer 8 al op de vijfde plek genoteerd, een ronde later zaten alleen Kenny Roberts en Randy Mamola nog voor Jack. Een paar kilometers later zaten ze achter hem. Middelburg pakte elke ronde twee tellen voorsprong op de complete wereldelite. Alsof er geen Roberts, Mamola, Cecotto, Lucchinelli, Rossi, Uncini en Sheene bestonden. Even voor het einde zette hij zelfs de op regenbanden vertrokken Wil Hartog, de winnaar van 1977, op een ronde. Van den Broeke krabbelde '+20' op zijn pitbord, voordat Jack voor de één na laatste keer over start/finish vloog. En - één ronde te vroeg - begon Jack al aan zijn ereronde voor het publiek. Achtenveertig minuten en 22 seconden duurde 'Flying Jack's' TT. De ontlading na die vlag was enorm. Middelburg vloog zijn monteur om de nek en werd vervolgens door een enorme mensenmassa op de schouders van zijn manager Hans Valstar en I.M.N.,-directeur Hans Moerkerk naar het podium gedragen. Daar mocht hij op de hoogste trede gaan staan. Wat niemand voor mogelijk had gehouden, had die taaie vechter Middelburg geflikt. En het tekende Middelburg dat hij op die nummer één plek nog ruimte vond voor zijn vriend en monteur Adri, de verlegen, bijna timide Zeeuw, die het wel best vond op de achtergrond zijn werk te doen. Want voor zijn vrienden was de mens Middelburg minstens even groot als de coureur Middelburg.

Jos Danenberg is nog maar kort eigenaar van de machine, maar wil hem niet meer kwijt. Enkele weken geleden kreeg hij echter een aantrekkelijk bod op de legendarische machine. Petra schrikt zichtbaar als ze hoort wat de Yamaha waard is. 'Zal 'ie zachies doen?, drukt ze haar zoon op het hart. Die lacht alleen maar. 'Die machine gaat niet meer weg', zegt Danenberg. 'Van mijn vrouw mag ik hem maar aan één persoon verkopen.' En Danenberg wijst met zijn hoofd naar Jack junior. Dan wordt het tijd om de TZ500 aan de praat te maken. Jacky bekijkt de machine nog eens goed. 'Moet je die voorvork zien', zegt hij verbaasd. 'Dat had wel een vorkje van een Kreidler RS kunnen zijn, zo ieletjes is hij. Ja, dit is echt anders dan het spul van tegenwoordig. Joh, die remmen en die schetsplaten...' Jack duwt de Yamaha in zijn veren. 'Dat voelt heel wat minder progressief aan dan de voorvork van mijn Suzuki-tje. En die carburateur, die staat wel erg dicht bij de uitlaat. Kwam er geen warme lucht in die carburateur?' Van den Broeke glimlacht en schudt het hoofd. Terwijl hij de machine nog tot op het detail lijkt te herkennen, is het voor Jacky allemaal wat onwezenlijk. 'Bij ons stond altijd wel iets thuis. Deze heeft er ook vast wel gestaan, maar dat weet ik echt niet meer.' Eigenaar Jos Danenberg en Nico Bakker maken aanstalten om de tank te vullen. '1 op 25?, vraagt Danenberg de mengverhouding benzine en tweetaktolie aan Van den Broeke. 'Nee, wij deden altijd 1 op 30', graaft Adri moeiteloos in zijn geheugen. 'Bandenspanning?', vraagt Bakker. 'Twee-vijf, twee-acht', trekt Adri weer een lade open. Alsof die niet vijftien jaar dicht heeft gezeten. Zoals het is of hij zich al die tijd alleen maar met de Yamaha heeft beziggehouden. Van den Broeke neemt de machine over van Danenberg en Bakker, zet hem in zijn tweede versnelling en probeert samen met Jacky leven in de machine te krijgen. De eerste poging faalt. De spanning druipt bij Petra, Anneke, Jos Danenberg, Nico Bakker, Jacky's vriendin, maar ook bij mij van het gezicht. Adri en Jacky zetten nog een keer aan. In de verte zien we blauwe damp uit de uitlaten. Ik betrap me erop dat ik mijn vuist bal en een fel 'yes' ontsnapt uit mijn mond. Jacky komt met een brede grijns op zijn gezicht teruglopen. Van den Broeke blijft even alleen achter. Heel even maar. Omdat niet alleen de Yamaha, maar ook de herinnering weer tot leven is gekomen. Losjes, geroutineerd draait zijn rechterhand aan het gas. Dan stapt hij op de machine en rijdt langzaam onze kant op. Met die hele dunne glimlach. De machine wordt op de bok gezet. Adri stopt zijn handen in zijn zak en knikt nauwelijks zichtbaar. 'Hij loopt lekker.'

1995, Assen, parade der kampioenen, de net gestopte topper, Kevin Schwantz, voor Jack jr. op de TT-winnende Yamaha van zijn vader.

Jacky loopt met zijn arm over de schouder van zijn vriendin Ingrid naar zijn oude busje. Als hij al gespannen is, weet hij dat meesterlijk te verbergen. Toch moet er in dat 22 jaar jonge hoofd van Jacky heel wat omgaan. De naam die zijn vader ook droeg, heeft niet altijd in zijn voordeel gewerkt. Toen hij eens van zijn brommer geplukt werd, vroeg een agent naar zijn naam. Toen Jack die gaf, antwoordde de man: 'Ja, ja, en ik ben Napoleon.' Vier jaar geleden zette Jacky heel voorzichtig met een bromfiets zijn eerste schreden in de wegrace, wetend dat hij in zijn bagage een niet altijd even prettige erfenis meedroeg. 'Toen ik begon, vergeleek meteen iedereen me met mijn vader. Iedereen die dacht ook: "oh, die Middelburg zal wel centen hebben". Nou ik had helemaal niks. ik heb er zelf voor moeten werken.' Met een oude bus, een evenzo oude caravan en een Suzuki RGV 250 trekt Jacky de nationale circuits langs. Een topper is hij niet, maar hij gelooft in zijn eigen kunnen. 'Ik wil op een goede manier kunnen racen en als er geen geld is, stop ik. ik wil niet op mijn 29e één keer nationaal kampioen zijn geweest, of zo.' Jack trekt zijn overall aan, met op de rug die naam Middelburg. De serene rust wordt weer verstoord door die venijnige klanken uit de Yamaha. Adri draait de Yamaha warm, terwijl Jacky zijn helm opzet. Adri wijst Jacky op de lange eerste versnelling. 'Je kunt hem doortrekken tot ongeveer 9.500 toeren', verteld Adri, die er even later aan toevoegt dat Jack de machine doortrok tot 12.500 toeren. En dat terwijl een dun rood streepje aangeeft dat het kritieke gebied bij 10.500 toeren begint... Jacky knikt en slaat zijn been over de machine. 'Eén naar beneden en de rest naar boven', vraagt hij voor de zekerheid. Van den Broeke knikt. Jacky schakelt de eerste versnelling in en laat de koppeling slippen. Even lijkt het erop dat de machine stil zal vallen, maar dan - terwijl zijn moeder hem natuurt - stuurt Jacky het circuit op, met nog even een laatste blik over zijn linkerschouder. Op de Veenslang schroeft Jacky voorzichtig het gas open. 'Even de vette troep eruit', zegt Adri, die elke zuigerbeweging lijkt te horen. Een kleine twee minuten later klinkt het geluid van de Yamaha uit de Ramshoek naar de GT-bocht. Adri staat op zijn tenen over de vangrail geleund. Jacky stuurt echter naar binnen en schudt met zijn hoofd. Adri luistert geconcentreerd naar Jacky, alsof de pole voor de 65e TT op het spel staat, hij luistert zoals hij 15 jaar geleden ook naar Jack luisterde: met zijn oor vlak voor het geopende vizier. 'Hij pakt niet mooi op', zegt Jacky. 'Je kunt met zo'n 500 niet zo maar het gas opendraaien', doceert Adri. 'Het moet voorzichtig open en dan reageert hij. het luistert allemaal wat nauwer, het gaat met beleid. 'Jacky knikt begrijpend en laat zich weer aanduwen. Terwijl hij voor de tweede keer de Veenslang opstuurt, begint Adri een beetje te glimmen. 'Hij begint te zingen', stelt hij tevreden vast.

1995, Assen, junior tijdens het testen.

Het gezang van de Yamaha klinkt echter al snel vals. 'Eéntje loopt er niet mooi, zegt hij dan en zijn gezicht betrekt. Als Jacky voorbij de pits knettert, blijkt Adri's gelijk. Een ronde later komt Jacky weer binnen. De bougies worden gecheckt, maar daar wringt de schoen niet. Waarschijnlijk een carburateurkwestie. Als blijkt dat het euvel niet snel verholpen kan worden, besluit Jacky  het zo nog maar eens te proberen. 'Hij heb wel eens beter gelopen', zegt Adri. Maar de manier waarop Jacky, de lange manen onder zijn helm uit wapperend, later de Nationale Bocht en de GT pikt, laat zien dat hij de smaak te pakken heeft. Het rechterknietje schuurt in de Nationale over het asfalt. 'Het komt weer allemaal boven, hè', vertolkt Jos Danenberg de gevoelens van iedereen. Dan, na een ronde of tien, is het voorbij. Jacky komt binnen en de tweetakt blaast zijn laatste decibellen uit. De stilte overheerst weer in Assen. Jacky zet zijn helm af en showt zijn wat verlegen glimlach weer. Ondanks de niet geheel meewerkende Yamaha TZ500 heeft hij genoten. 'Echt gaaf', klinkt dan ook niet verrassend het antwoord als hem gevraagd wordt wat hij er van vond. 'Jammer dat hij niet goed liep. Maar  toch: schitterend. Hij is eigenlijk iets te klein voor me. ik had het idee dat eerst de kuip en daarna mijn knie aan de grond kwam. De remmen? Je moet echt hard knijpen, voordat ze wat doen, maar ze werken wel. Hij schakelt trouwens wel zwaar'. Adri's 'tips voor de beginnende 500cc coureur' blijken te hebben geholpen. 'Het klopt dat elke stand van de gashendel zijn eigen toerental heeft. Bij 9.500 toeren begon hij mooi te lopen.' Ook het stuurkarakter van de 132 kilo zware en 120 pk sterke 500cc-er verbaast Jacky. 'Op de Veenslang moest ik echt trekken aan het stuur, maar later bleek in de snelle bochten dat hij toch mooi zijn lijn houdt.' Maar hoewel Jacky zijn handen vol had aan de totaal onbekende machine, blijkt dat hij zich realiseert met wat voor fiets hij Assen heeft gerond: de machine waarmee zijn pa de TT won. 'Ja', zegt Jack ietwat twijfelend. Het lijkt of hij moeite heeft om de juiste woorden te vinden voor de ervaring die de herinnering aan zijn vader weer heel levend moeten hebben gemaakt. 'Ik zat er een paar keer aan te denken, hoe hij er mee reed. Ze moesten er meer voor werken, weet ik nou.' Adri van den Broeke staat stil naar de machine te staren. 'Jammer dat hij niet mooi liep', zegt hij met spijt in zijn stem. 'Ik zou hem zo mee willen nemen.' Jos Danenberg begrijpt de monteur van toen. 'Binnenkort breng ik hem een keer bij je langs. Dan maak je hem maar goed aan de praat.' De spanning lijkt weg, lijkt met het wegsterven van de decibellen plaats te hebben gemaakt voor opluchting. Ook bij Petra. Ze richt zich tot Jacky. 'Maar, eh, wanneer ga je weer eens een beetje gas geven, joh?' 'Dit is prachtig', zegt Adri van den Broeke zacht met ingehouden emotie. Hij staat met zijn duimen in de zakken van zijn spijkerbroek naar de Yamaha te kijken. 'Het maakt toch heel wat los. Ik had de motor na 1980 niet meer teruggezien. En ook met Petra en Jacky hadden we niet meer zoveel contact. Ik ben echt blij dat we mekaar weer eens teruggezien hebben. het zijn toch vier jaar van mijn leven geweest. Een verrekt fijne tijd. En die had ik niet willen missen. Ik heb zelf een tijd geracet en in een interview werd me eens gevraagd wat mijn hoogtepunt was. Die TT, natuurlijk. Alleen die ene schakel is er niet meer, hè.' De schakel is er niet meer, maar de herinnering blijft bestaan.

Duik in het archief; Jumping Jack.

Bij een Duik in het Archief naar de persoon van Jack Middelburg blijkt dat er in diens 10-jarige carrière nogal het een en ander voorgevallen is dat de moeite van het fotograferen waard was. Het is dus totaal onmogelijk om in de vier pagina's die ik voor een Duik tot mijn beschikking heb, alles te vermelden of te laten zien. Er zullen dan ook wel heel veel mensen zijn, die nauw bij de carrière van Jack betrokken waren, maar die we desondanks hier toch niet tegen zullen komen. 'Heel veel mensen, want Jack was een knaap die met zijn opgewekte karakter al heel snel iedereen voor zich wist te winnen. Ondanks de onvermijdelijke overstapjes naar andere merken bijvoorbeeld, bleven (oud)-sponsors toch altijd goed met hem bevriend. Zo schiet mij nu bijvoorbeeld de naam binnen van Cees Verhagen. Geen sponsor, maar de voorzitter van de Jack Middelburg fanclub, die dankzij de vele clubleden veel steun heeft kunnen geven. Wellicht is het ook maar beter de beschikbare ruimte zoveel mogelijk te besteden aan het fotomateriaal. Uit de tijd dat 'de Grote Drie', Jack, Wil en Boet, de spanning bij de Grand Prix halveliters keer op keer tot grote hoogten wisten op te voeren. Een podiumplaats behoorde immers voor elk van hen altijd tot de mogelijkheden. Zelfs de allerhoogste trede in de Koningsklasse is ieder van dit drietal een of meerdere keren onder de racelaarzen gekomen. Jack lukte dat op Assen; hij won daar in 1980 onbedreigd de TT en dat betekende natuurlijk de vervulling van een droomwens. Nog waardevoller was, in mijn ogen, de GP zege op Silverstone, waar hij de bikkelharde wereldkampioen 'King' Kenny Roberts in alle opzichten in een regelrecht duel wist te verslaan!

Jack was snel, ook in het opbouwen van zijn carrière, die hij in 1973 begon. Nadat hij enkele NMB races van dichtbij gezien had, verscheen Jack in Woudrichem voor het eerst aan de start van zo'n NMB race, om daar meteen als niet onverdienstelijk zesde over de streep te komen. In totaal zou hij dat eerste seizoen zo'n tien maal aan de start verschijnen. Datzelfde jaar ontmoette hij een man die heel belangrijk voor hem zou gaan worden, zijn eerste sponsor, Henk Rekers. In 1974 werd hij NMB kampioen in de klasse 'boven de 500cc', derde in de 500 en tweede in de 350cc klasse. Met de resultaten van dat tweede racejaar werd duidelijk dat Jack de overstap zou moeten gaan maken naar de KNMV ('75). Twee jaar later wist iedereen wie Jack Middelburg was, want eind '77 werd hij gehuldigd als de kampioen in zowel de 350, de 500 als de 750cc klasse!! Een enorme stunt die hij het daaropvolgende jaar ook nog eens wist te herhalen. Vervolgens besteedde hij zoveel mogelijk aandacht aan de Grand Prix. In '77 stond al (voor het eerst) de TT op het programma en met elfde plaatsen in de 350cc en 500cc klassen wist hij meteen al de eerste GP puntjes binnen te halen (dit klopt niet, want indertijd kregen in tegenstelling tot vandaag de dag, niet de eerste vijftien aankomenden punten, maar alleen de eerste tien). In '78 trad Jack vijf maal op in de GP's; het grote werk eiste dat jaar haar tol in Salzburg en op de Nürburgring, waar hij door valpartijen uitgeschakeld werd. Crashen is helaas een onvermijdelijk onderdeel van het motorracen op dit niveau en als er iemand in de Nederlandse racegeschiedenis aangewezen zou moeten worden die onrechtvaardig vaak met dit fenomeen te maken heeft gehad, dan moet het Jack Middelburg wel zijn. Maar 'Jumping Jack' was niet te ontmoedigen. Niet door de valpartij zelf, niet door de pijn en niet door het (soms moeizame) herstel daarna. De onverwoestbare Westlander klom er steeds weer op en wist ook kort na een crash steeds weer iedereen te verbazen met zijn snelheid. In '79 stond hij voor het eerst op een GP podium: tweede bij de Zweedse GP op Karlskoga. De absolute topper van het daaropvolgende jaar was natuurlijk de TT van Assen. 1981 bracht het succesverhaal van Silverstone en evenals het jaar daarvoor een zevende plek (was in 1979) op de wereldranglijst. 1982 was een echt 'jumpingjaar', waarbij hij in Daytona, op Hengelo, Donington Park, Assen, Silverstone en Anderstorp door valpartijen uitgeschakeld werd. Helemaal Jack Middelburg natuurlijk om na zo'n seizoen in '83 terug te komen met een titel in het Nederlands kampioenschap en een mooie zesde plek tussen de allergrootsten uit de internationale GP racerij bij de TT. In 1984 vierde Jack nog één maal een overwinning in een nationale race te Heeswijk; vrolijk en uitbundig als altijd. Een week later in Tolbert kwam er echter een abrupt einde aan de racecarrière van de onbevreesde, goedgemutste vechter uit Naaldwijk. Jack was uniek. Misschien moeten we maar denken aan de woorden van de moeder van Bill Ivy, die na de dood van haar zoon op de Sachsenring zei: "Hij is te jong gestorven, maar heeft meer geleefd dan menig ander die 80 of 90 is geworden."

Jack Middelburg gekozen tot Westlander van de eeuw.

Het kan u niet ontgaan zijn. Reportages op WOS TV, artikelen in de regionale pers en zelfs een huis-aan-huis verspreide krant... motorracer Jack Middelburg is uitgeroepen tot Westlander van de (20e) Eeuw. Andere winnaars waren senator Marius Varekamp in de categorie Maatschappelijk en dirigent/arrangeur Gerard Breäs in de categorie Cultuur. Maar u koos massaal voor 'Jumping Jack' als meest markante Westlander van de afgelopen decennia.

De weken voorafgaand aan de verkiezingsuitslag op 13 mei brachten enkele honderden kijkers en luisteraars van WOS hun stem uit op de negen genomineerden voor de eretitel Westlander van de Eeuw. In de categorie Maatschappelijk stemden zij op de Naaldwijkse oud-wethouder en loco-burgemeester Jan Emmens (hij overleed in 1989), op Jan Barendse, die na de Tweede Wereldoorlog de tuinbouw nieuw leven inblies (overleden in 1958), en op Marius Varekamp, onder meer oud-voorzitter van de Bloemenveiling Holland en momenteel senator in de Eerste Kamer. Varekamp won met slechts een paar stemmen voor Barendse. Om de cultuurprijs streden toneelspeler Peter Luiten, beeldend kunstenaar Bas Verbruggen en dirigent/arrangeur Gerard Breäs. Ook Breäs, vaste dirigent van het Koningin Wilhelmina Fondsconcert, won nipt. In de categorie Sport was de strijd minder spannend, Jack Middelburg won ruim van de winnaar van de Elfstedentocht in 1940 Piet Keijzer en wielrenner Leo Duijndam (onder meer etappewinnaar in de Tour de France; hij overleed in 1990). Een duidelijk bewijs voor de enorme populariteit die Jumping Jack zestien jaar na zijn dood nog geniet.

Jack Middelburgs carrière begon in 1973. In 1977 en 1978 werd hij Nederlands kampioen in de klassen 350cc, 500cc en 750cc, waarna hij Grand Prix wedstrijden ging rijden. Jack's mooiste overwinningen waren die van de TT van Assen in 1980 en in Silverstone, Engeland, in 1981. De niet al te veilige baan in Tolbert werd hem in 1984 fataal. Het Westland - heel Nederland trouwens - was geschokt. Toen presentator Tabben de winnaars bekend maakte, was Middelburgs familie zichtbaar ontroerd. Jack jr. nam de enorme beker in ontvangst. "Ik ben sowieso trots op mijn vader, maar dit is een mooi eerbetoon", zei hij. "Ik denk dat mijn vader hier heel blij mee geweest zou zijn."

Jurgen v/d Goorbergh rijdt Jack Middelburgs Yamaha.

'Hij loopt nog als een zonnetje'

Jurgen v/d Goorbergh zet zijn helm af. Hij knikt. 'Dat was een aparte ervaring, zeg. D'r zit goed gang in. Hij loopt als een zonnetje.' Jurgen draaide zojuist zijn eerste ronden op een Japanse 500cc viercilinder. En niet op zo maar eentje: de Yamaha TZ500 waarmee Jack Middelburg twintig jaar geleden de TT won. Over het verleden, het heden en een heel klein beetje toekomst.

Het zonnetje probeert 't en prikt. Maar het zwarte wolkendek boven het circuit van Assen is massief en hardnekkig. Het miezert. Het regent. En dan hoost het. Jurgen van den Goorbergh zet zijn helm weer af. 'Zet ik dat ding op en dan begint het meteen te regenen.' Nico Bakker kijkt met een hulpeloze blik naar de lucht. Hij duwt de machine weer naar binnen. Wachten. Wachten tot het beter wordt... Twintig jaar geleden bepaalde het weer ook het wedstrijdverloop van de 500cc-race. In de trainingen had één man gedomineerd: Jack Middelburg. Maar de TT winnen? Met dat been? Eenmaal op zijn Yamaha TZ500 was Middelburg in zijn element. Maar de vier-in-lijn moest aangeduwd worden. En dat zou moeilijk worden. Door die valpartij op Paul Ricard, Jack wilde te veel met een machine die te weinig kon. Een zware crash, een mank poot (poot was al mank vanaf '79). Er moest wat gebeuren. Ja, monteur Adri van den Broeke had met zijn gouden handjes de machine gekoesterd, de krukas was aangepast, de cilinderkoppen en de cilinders ook. De uitlaten kwamen uit Van den Broekes brein en handen, de poorttiming was anders. 'Hoeveel pk's? Geen idee. Misschien 120', denkt Van den Broeke thuis in Middelburg. 'Bij mij in Zeeland hadden we een prachtig stuk rechte weg. Daar stonden van die hectometerpaaltjes. Dan schakelde ik op tot in de vierde versnelling en als ik dan bij dat ene hectometerpaaltje een paar honderd toeren meer had dan de keer daarvoor, was ik al dik tevreden.' Maar dat rijwielgedeelte wilde niet. Wat men ook probeerde. Nico Bakker moest helpen. Het was de laatste mogelijkheid. Nico Bakker hielp. Jack testte. En Jack won. De realiteit als een sprookje.

Ik had regelmatig contact met Boet van Dulmen en Jack', draait Nico Bakker moeiteloos de klok twintig jaar terug. 'Die jongens hadden grote problemen met die Yamaha's. Die werden aangeboden als de replica van de fiets waarmee Kenny Roberts wereldkampioen was geworden, maar het viel allemaal zwaar tegen. Het frame was veel te flexibel. De monoshock zat onder de tank en met het remmen werd het hele zaakje onrustig. Met het sturen in de bochten kwispelde hij of brak 'ie weg. Elke hobbel werd doorgegeven. "Probeer dit eens, of dat", zei ik dan. Maar niets hielp. "Dan moet er een nieuw frame komen", stelde ik. Maar dan moest er natuurlijk eerst met Yamaha gebabbeld worden.' Yamaha importeur I.M.N. ging overstag en Bakker kon aan de slag. Zonder computer. 'Nee, alleen met de dingen die Jack en Boet me hadden verteld. Met het koppie en de tekentafel. We hadden niet eens een werktekening.' In een week werd een nieuw frame gebouwd. Van dikker chroommolybdeen, beduidend sterker rond het balhoofd, en met een lichter achterframe. De originele tank, de zit en de stroomlijn pasten nog. 'Dat was de wens van Yamaha. Mijn frame was een halve kilo zwaarder dan het originele, maar in het streven naar een minimaal gewicht was men bij Yamaha een stapje te ver gegaan.' Even leek er een kink in de kabel te komen. Van Dulmen zou het Bakker-frame testen, maar kwam ten val in Raalte. Nu was het aan Middelburg. En die stond niet bekend als fameus testrijder.' Jack kwam eens binnen met een fiets en zei "hij staat wat rijk". Even later ging 'ie weer de baan op en reed drie seconden sneller. Met dezelfde sproeiers. Maar dat wist hij niet', lacht Van den Broeke. 'Jack kon twee dingen heel goed: met zijn hoofd schudden, van links naar rechts en van boven naar beneden.' En Middelburg kon onstuitbaar hard rijden. Samen met Van den Broeke reisde hij naar de Oostenrijkse Salzburgring. Middelburg schudde het hoofd: van boven naar beneden. Zijn rondetijden zaten tegen het ronderecord aan. 'Zo'n frame moet ik hebben', grijnsde Middelburg, een sjekkie tussen zijn lippen. 'Hier voel ik me safe op.' 

Het weer was onbestendig, die zaterdag de 28e juni. De dag ervoor zette Middelburg de snelste trainingstijd. Voor Mamola, Roberts, Sheene, Lucchinelli, de grote mannen. 'Maar over winnen spraken we niet', zegt Adri v/d Broeke. 'Dat deden we nooit. Ook niet bij kleinere wedstrijden.' Die pole was mooi. Ook de eerste keer dat een Nederlander in Assen in de 500cc dat flikte. Maar ijzervreter Middelburg kampte met de naweeën van de crash in Frankrijk. Hoe moest dat gaan met zo'n duwstart? Was het niet beter om hem aan te laten duwen, achter aan het veld? 'Een Nederlander op pole en dan achteraan het veld? Nee, dat doe je niet.' Middelburgs start was als verwacht. 'Mamola en Roberts schoten vol accelererend weg, terwijl Middelburg nog stond te duwen en alle toeschouwers vreesden dat zijn kansen verkeken waren.' Maar hij had de juiste Michelins om zijn wielen laten leggen en niemand die hem kon bijhouden. 'De derde ronde was fantastisch. De programmaboekjes gingen omhoog, de zon brak door en Middelburg had de leiding van Roberts overgenomen.' Jack Middelburg was die middag de allergrootste. 'Onze kennis aan superlatieven schiet tekort om te omschrijven hoe de 28-jarige kassenbouwer uit Naaldwijk de 125.000 toeschouwers buiten zinnen bracht door op magistrale wijze de 500cc race te domineren... Alleen al de manier waarop Middelburg de lakens in de Koningsklasse uitdeelde was niet te overtreffen.' Een ronde voor het einde kon Van den Broek '+20' op zijn pitsbord kalken. Een ronde later waren er nog veertien seconden over. Jack had al gevierd, die laatste 7,7 kilometer. 'De mensenmassa kwam overeind en de armen gingen omhoog, Jumping Jack Middelburg had het, voor velen, onmogelijke verricht en de 500cc TT gewonnen.' (uit: weekblad Motor, nr. 27, 1980).

'Het was ongelofelijk wat er gebeurde', zegt Van den Broeke. 'Er komt zoveel op je af, je weegt zomaar honderd kilo minder. Ik wilde na de race inpakken, maar Jack zei: "jij gaat mee naar het podium".' Daar liet Middelburg zich bejubelen, stuntelend met een fles champagne, een peuk tussen de lippen. En naast hem Adri van den Broeke. Nico Bakker genoot op een provisorische tribune in het rennerskwartier in stilte mee. Jos Danenberg en meer dan 100.000 mensen vierden het uitbundig langs de baan. Nu is het twintig jaar later. Het circuit is veranderd, aan de pits wordt nog volop gewerkt. De tijd heeft niet stilgestaan. Maar een stukje geschiedenis is naar het heden van Jurgen v/d Goorbergh geplaatst. Jack Middelburg was de laatste Nederlander die een pole-position pakte in Francorchamps, 1982. Totdat Jurgen vorig jaar in Barcelona en Brno het voor onmogelijk geachte presteerde. Vooraan op de grid, prominent in de lens van de camera's. De regen is even opgehouden, maar de baan blijft nat. Jurgen zet zijn helm voor de tweede keer op. Nico Bakker draait de machine warm. 'Hij klinkt wel, hè, grijnst Jurgen. 'Hoe schakelt dit ding?', wil hij weten. 'Als een racer, en hij heeft een lange één, hoor', roept Bakker. Jurgen rolt weg. Heel langzaam klimt de Yamaha in toeren. Ja, Jurgen, het is een lange één!' 'Hoor, daar komt 'ie. Dat klinkt ouderwets', glundert Bakker een paar minuten later. Jos Danenberg staat er bij met de handen in de zak. Hij kocht de Middelburg Yamaha enkele jaren geleden op 'een showtje' in Wognum'. Tegenwoordig is het een aandachtstrekker bij Bakker Framebouw. 'Daar komt motorvolk', zegt Danenberg. 'Als íe bij mij op de zaak staat, lopen ze er gewoon langs. Dan word ik link, denk ik "kijk toch eens wat daar staat, stomme ganzen".' De Yamaha klinkt niet bejaard, maar nog opmerkelijk vitaal. Jurgen's chef-technicus Hans Spaan, staat met de armen over elkaar te kijken. Hij was er ook bij, twintig jaar geleden. Als broekie van 21. 'Ik reed mijn eerste TT. Ik werd vierde in de 50cc. Niks mis mee, maar alle aandacht ging uit naar die overwinning van Middelburg.' Jurgen komt langs - en lijkt het naar zijn zin te hebben. Dat blijkt als hij later de pitstraat instuurt. 'Hij loopt wel mooi, hoor', zegt Jurgen bewonderend. 'Echt een zonnetje. Ik dacht "zo'n ding loopt niet." Dat verbaast me wel. Maar ik moet zeggen, het gaat heel mooi soepel. Een beetje als een V4. Hij trekt ook best. Vergelijk het maar met een goeie 250, maar dan nog iets sneller. Als je er een straatfiets naast wil zetten, moet je toch een flinke 1000 hebben, voordat die 'm eruit trekt. Hij begint bij 6.000 tpm, bij 8.5 á 9.000 komt 'ie echt en dan gaat 'ie door tot 11, 12.000.' Bakker knikt glimlachend. En het sturen? Je zit er totaal anders op dan op mijn Honda V2. Hij voelt heel lang aan, terwijl een racer tegenwoordig juist veel meer op zijn kop staat. De clip-ons staan ver weg en de kont is laag. De voetsteunen staan ook laag. Je merkt dat je hem met het insturen wat moet dwingen. Het frame is heel stijf, misschien wel wat te stijf. Onderin denk je eerst "kom op!" Maar dan wordt het een echte 500. Zo van "pohhhhp". Had 'ie al een powervalve? Ja, hè. Hij gáát wel. Ik denk dat de motoren van nu piekeriger zijn.' Van den Goorbergh neemt de Yamaha nog eens in zich op. 'Ik heb niet zoveel met die oude motoren', zei hij vooraf heel eerlijk. 'Dit is toch wel een aparte ervaring', geeft hij nu toe. 'Als je er zo mee rijd, merk je toch wel "zo gek waren ze toen nog niet". Het zit er allemaal nog niet zo heel ver van af. Als je een iets andere voorvork monteert, een paar andere banden, je past de vering wat aan en je gooit er een paar knappe remmen onder, dan kun je nog heel hard gaan met zo'n ding. Die bandjes die er nu opzitten zou je moeten vervangen door een 250 band. Jammer dat de baan nat was.' En zo'n duwstart, ziet de GP-coureur van tegenwoordig zich dat al doen? 'Qua compressie is 'ie goed, hij start zo. Niet te veel gas en gaan. Net als bij mijn V2.' Voor het eerst nestelde Jurgen van den Goorbergh zich op een 500cc viercilinder van Japanse makelij. Hij grijnst. Een Japanse viercilinder, daar is het hem dit jaar allemaal om begonnen. 'Je merkt, het loopt gewoon, hè', grijnst hij. 'En het gaat niet kapot, hè. Hier moeten we naar toe.' Als Jurgen terugloopt naar zijn pits, genieten Bakker en Danenberg nog even na. De Yamaha wordt ontdaan van zijn polyesterwerk. Een van Jurgen's Japanse monteurs komt kijken. Letterlijk met open mond beent hij driftig om de twintig jaar oude viercilinder. Zonder verleden geen heden.

Adri van den Broeke zit thuis in Middelburg. Hij kon er niet bij zijn. 'Wat vond Jurgen ervan", wil hij weten. Het antwoord stemt hem tevreden. Na de overwinning in de 50e TT merkte Van den Broeke dat hij en Jack in aanzien waren gestegen. 'De deuren gingen voor ons open, hè. Dat was een fijn idee, maar ik wilde niet over de schutting gluren. Ik wilde het zelf doen, met Middelburg.' Aan het eind van het jaar scheidden hun wegen; dat had Van den Broeke voor het begin van het seizoen al aangegeven. De combinatie van de flamboyante Middelburg en de ingetogen Van den Broeke was een bijzondere. Fanatisme en liefde voor de sport verbond hen. 'Ik heb vier fijne jaren gehad met Jack. Hij was altijd open en nuchter. Fijn voor het publiek ook. Een echte sportman, hij gaf altijd alles. Als er iets in zat, haalde Jack het er ook uit. Ruzie? Eh, één keer. Toen heb ik hem 's-avonds opgebeld. "We kunnen twee dingen doen", zei ik toen. "Ik kom naar jou toe en lever mijn spullen in of jij komt hiernaar toe en we praten het uit". Drie kwartier later stond hij hier in Zeeland. Zo snel had nou ook weer niet gehoeven....' Twee jaar geleden zwaaide Van den Broeke zelf zijn been over de Middelburg Yamaha. Tijdens de Centennial Classic TT mocht hij ook de baan op. 'Ja, dat was heerlijk om mee rond te rijden. Onderweg zat ik wel te denken "wat zou Jack gedaan hebben?" Maar ik dacht ook "niet denken, straks glijd je eraf". Toen ik afgevlagd werd, schoot door me heen "jij hoort er helemaal niet op".' Sommige dingen staan gewoon in het geheugen gebeiteld. Met goud omrande letters...

Vakmanschap voor Jumping Jack.

Het nieuwe frame.

Het is deze maand al weer twintig jaar geleden dat de 500cc klasse van de Asser TT voor het laatst door een Nederlander werd gewonnen. De legendarische Jack Middelburg bleek in 1980 op het TT-circuit een maatje te groot voor iedereen. Zijn overtuigende zege gaf de vaderlandse motorwereld extra glans, want de Yamaha-krachtbron van 'Jumping Jack' was in een Nico Bakker-frame gehuisvest. Vakmanschap van de koude grond versloeg de Japanse oppositie in recordtijd!

Bijna twintig jaar later bevinden wij ons in het vlakke, groene Noord-Hollandse landschap in Heerhugowaard in de werkplaats van Nico Bakker. Het gejuich van de toeschouwers is verstomd en van Jack Middelburg moesten we in 1984 vroegtijdig afscheid nemen na een fataal race-ongeval in Tolbert. Zijn winnende motor is echter in bijna originele staat bewaard gebleven. De aanblik van deze bijzondere machine doet het hart sneller kloppen, want de spierwitte kuip met daarop reclame voor I.M.N. (Inter Motor Nederland; destijds de Nederlandse Yamaha-importeur) en Sarome (aanstekers) verhult een opvallende viercilinder-in-lijn, die eerst verguisd en daarna bejubeld werd. Als de stroomlijnkap is verwijderd, wordt de aandacht opgeëist door het dwarsgeplaatste motorblok waarvan de buitenste, linker uitlaat als een gespierde boaconstrictor achter de carburateurs langs naar boven krult. Zwarte verf op het frame moet de indruk wekken dat het een Yamaha-bouwwerk is, maar wij weten wel beter. ,,Hoewel ik in de loop der jaren voor veel mensen een frame mocht bouwen, heb ik met deze motor echt een emotionele band", constateert Nico Bakker met een tikkeltje weemoed in zijn stem. Welke omzwervingen heeft deze opvallende 500cc machine sinds 5 oktober 1980 (de kampioensraces te Nijvel) gemaakt? Eigenlijk is deze motor nooit ver weggeweest. Na gebruik werden de Yamaha's, model TZ500G, eind 1980 ingeleverd bij I.M.N. in Rotterdam, waar Hans Moerkerk de scepter zwaaide. Later werd één van de motoren door sponsor Henri van Tol gekocht voor Peter Looijesteijn, die er ook enkele wedstrijden mee gereden heeft, en vele jaren daarna kwam de Middelburg-Yamaha in handen van raceliefhebber Jos Danenberg. In de parade tijdens de 65e TT reed Jack Middelburg junior ermee en Adri v/d Broeke (destijds monteur van Middelburg) bestuurde zijn oude troetelkind tijdens de Centennial Classic TT in 1998. Met slechts een nieuwe ontsteking, remblokken en koppelingsplaten bleek de oudgediende weer goed voor enkele snelle rondjes.

Nico Bakker heeft in de loop der jaren alle groten der aarde in zijn werkplaats gehad, van Jack Findlay tot Walter Villa, Barry Sheene en Franco Uncini. Hij bouwde 50cc frames voor Peter Looijesteijn en Stefan Dörflinger, maar ook  wereldkampioenen als Giacomo Agostini, Takazumi Katayama en Dieter Braun reden met de prachtige, degelijke chassis van de Noord-Hollander, die bijna alle motormerken, van lichte Kreidlers en Morbidelli's tot zware Honda's en Suzuki's, in een Nederlands jasje stak. Heden ten dage weet men de specialist nog steeds te vinden, want op de nieuwe Italjets, die dit jaar (2000) aan het 125cc WK deelnemen, is ook het bekende rood-wit-blauwe stickertje geplakt. De 54-jarige constructeur weet zich nog goed te herinneren wat zich in 1980 heeft  

afgespeeld. ,,Boet en Jack waren niet tevreden over de stuureigenschappen van hun motoren. De standaard Yamahaframes waren te licht en veel te flexibel. Ook werd de onrust in de vering direct aan de coureurs doorgegeven. Beide coureurs hadden dezelfde klachten, maar ze mochten van I.M.N. niet zomaar voor een ander frame kiezen. Ik wilde best wat voor ze doen en wist ook wat er aan mankeerde." Het vertrouwen van de twee Nederlandse 500cc toppers, de derde, Wil Hartog, reed op Suzuki, was tot het nulpunt gedaald en tijdens de derde Grand Prix van het seizoen, in Frankrijk, barstte de bom. Terwijl Boet van Dulmen op het circuit van Paul Ricard als een vorm van stilzwijgend protest ver beneden zijn capaciteiten in de achterhoede vertoefde, nam Middelburg teveel risico en tuimelde van zijn motor, die meteen vlam vatte. Barry Sheene was met een dezelfde type, moeilijk te manoeuvreren machine ook onderuit gegaan en hij kon die dag ter nauwernood voorkomen dat zijn linkerpink werd geamputeerd (zou later echter alsnog gebeuren). Het is dan 25 mei en 's-avonds volgt een pittige discussie met I.M.N. directeur Hans Moerkerk, die na ampele overwegingen beide coureurs en de technische staf groen licht geeft om een ander rijwielgedeelte te gebruiken. Op 26 mei (tweede pinksterdag) werd in Tubbergen gereden en een dag daarna stond men bij Bakker op de stoep. Het was een hectische periode, midden in het seizoen, met de financieel uiterst lucratieve races in Raalte en Chimay nog voor de boeg in de maand juni. Gelukkig stond de 500cc-klasse niet op het programma van de GP van Joegoslavië (15 juni), maar er resteerden slechts vier weken tot de eerste training voor de TT van Assen! Bakker: ,,Ik ben meteen aan het werk gegaan. Tijd om een tekening te maken was er niet. Alleen de noodzakelijke maten waren op een kladblok geschreven. Na het demonteren hebben we het losse blok op de lasmal vastgezet. Daarna zijn we met hulpstukken gaan buigen en lassen." De exacte bouwtijd in werkuren is niet bekend, maar Nico weet nog wel hoelang de klus heeft geduurd. ,,Negen tot tien bouwdagen in totaal. Eerst is het frame voor Boet gebouwd, omdat hij de eerste was die het vroeg en pal erachter aan hebben we het frame voor Jack gemaakt en daarna een derde exemplaar als reserve." Na de TT kwam ook Sadao Asami bij Bakker op de koffie en liepen nog twee frames voor de TZ500 van stapel, zodat er in totaal vijf chassis van dit type zijn vervaardigd. ,,En ik weet zeker dat minstens één daarvan in Japan terecht is gekomen", zegt Bakker veelbetekenend. Eerder had ook Barry Sheene zich bij Nico aangediend, maar de Britse 500cc wereldkampioen wilde op zeer korte termijn over een Bakker-frame beschikken en dat kon toen niet wegens tijdgebrek. ,,Barry heeft lange tijd gedacht dat ik de bood afhield om de Nederlandse coureurs te beschermen."

Tegenwoordig verdient Boet van Dulmen, nog steeds vanuit Ammerzoden, de kost als zelfstandig transportondernemer, maar in 1980 was hij teamgenoot van Jack Middelburg. Den Boet kan zich nog goed voor de geest halen in welke vorm de eerste Yamaha TZ500 naar Europa kwam. ,,Dat die motor vanaf de fabriek niet deugde, wist ik van tevoren. Ik had er namelijk al eerder op gereden, evenals Kenny Roberts en Barry Sheene, want wij waren eind 1979 door Yamaha uitgenodigd voor een internationale race in Japan. Op het circuit van Sugo trainden we voor het eerst met de TZ500, maar we zetten hem al snel aan de kant, want hij leek helemaal niet op de fabrieksmachine van Roberts, wat ons eerst werd voorgehouden. We hadden zo weinig belangstelling voor die motor, dat we met een stel coureurs lekker gingen karten. Later bleek dat dit allemaal te maken had met een vertraging bij de ontwikkeling van de nieuwe 500cc viercilinder met roterende inlaten. Toen mijn motor in Nederland arriveerde, was ik dus niet echt verrast. Die productieracer was een zwabberding en hij trok pas tussen 9500 en 12.000 toeren. Mijn monteur Gerrit Veldscholten zou er veel werk aan krijgen om hem sneller te maken, maar een ander frame pakken? Dat ging zomaar niet. Van mij werd verwacht dat ik reclame zou maken voor Yamaha en niet dat ik kritiek zou leveren, want ik had een goed contract met de Nederlandse importeur I.M.N. Toch konden we na de Grand Prix in Paul Ricard I.M.N. directeur Hans Moerkerk overtuigen dat deze machine niet leek op de motor die ze ons en óók hem hadden beloofd. Moerkerk begreep toen dat het echt mis was en wij kregen toestemming om een ander rijwielgedeelte te gebruiken en zo kwamen we bij Nico Bakker terecht. Het frame van Nico was veel beter, een stuk stabieler. Ik kreeg weer controle over de motor en toen kwamen de resultaten vanzelf. In de door Jack gewonnen TT eindigde ik als vierde, maar er had toen meer ingezeten als ik in Raalte geen schouderblessure had opgelopen (jaja). Yamaha heeft een jaar later ten opzichte van mij veel goedgemaakt, want toen kreeg ik direct aan het begin van het seizoen wel een speciale motor."

Bij de constructie van het frame heeft Bakker de geometrie van het standaardframe aangehouden, maar maakte hij gebruik van een andere buis, type 4130, afkomstig uit de Amerikaanse vliegtuigindustrie. De wanddikte en de diameter zijn wat groter en het materiaal is eveneens stijver. Het gewicht van zijn kale frame bedraagt 7,5 kilo en dat is een halve kilo meer dan de oorspronkelijke Yamaha-versie. Typerend voor de zwaardere Bakker-frames is de driehoeksconstructie met de gekruiste buizen bij het balhoofd. Een extra verbindingsstuk tussen beide delen bevordert de stabiliteit. Het chroommolybdeen materiaal moest op last van Yamaha wel zwart worden gespoten, zodat de kleur van het originele frame geen geweld werd aangedaan en niemand op verkeerde gedachten kwam! De balhoofdhoek, wielbasis en naloop bleven ongewijzigd, maar bij de cantilever-achterdemping moest het standaardelement plaatsmaken voor een zwaardere unit van een Yamaha TZ750. Verder werd de monoshock-achtervork flink verstevigd en moest de Yamaha voorvork het veld ruimen voor een Kayaba. ,,Op deze manier hadden we de zwakste punten eruit gehaald, maar van een verstelbaar balhoofd of andere constructie was geen sprake. Dat had extra gewicht gekost en bovendien ontbrak ons de tijd", aldus Bakker, die de rekening van zijn werkzaamheden overigens rechtstreeks naar I.M.N. moest sturen. ,,Hoeveel? Dan zou mijn vrouw Cora in de administratie naar de bonnetjes moeten zoeken, maar ik dacht ongeveer Hfl. 14.000 (6350 euro) per frame." Tijd om te testen was er nauwelijks en toen Den Boet op de Luttenbergring aan een val een gekneusde schouder overhield, moest Middelburg als enige rijder het nieuwe wapen aan de tand voelen, nadat Adri v/d Broeke de motor had opgebouwd. Gelukkig had Yamaha, bij wijze van uitzondering, de Salzburgring als testcircuit kunnen huren, zodat er tien dagen voor de TT toch nog kon worden gereden. Middelburg greep deze gelegenheid met beide handen aan en hij voelde zich meteen zo vertrouwd met de nieuwe Bakker-Yamaha-combinatie, dat hij het ronderecord van Kenny Roberts (senior uiteraard) evenaarde! Niet alleen gedroeg de viercilinder zich stabiel in de, voornamelijk snelle bochten, ook het motorvermogen loog er niet om en deze prestatie kwam op het conto van Adri v/d Broeke. De nu 52-jarige technicus, die anno 2000 zijn eigen bedrijf in Middelburg bestiert, is een exponent van de school van Nederlandse tuners en dus leerde hij  het vak in de 50cc klasse. Later maakte de Zeeuw als rijder furore in de 250cc en 350cc klassen, alvorens hij voor Jack ging werken. ,,Eigenlijk mochten we niet te veel aan de motor veranderen", herinnert Adri zich nog, maar zo'n mededeling aan een techneut staat gelijk aan een kat verbieden om een vogeltje te vangen. ,,In Spanje tijdens de tweede Grand Prix werd door Jack al stiekem getest met andere onderdelen. Naar buiten was weliswaar sprake van één team met twee rijders, maar er was veel onderlinge concurrentie. Logisch, want motorsport is een individuele sport en na de race geef je elkaar weer een hand. Ik werkte voor Jack en niet voor iemand anders en toen er bonje kwam in Frankrijk dreigde ik mijn spullen van de motor te halen, want ik voelde me aan niemand iets verplicht." Gelukkig kwam het niet zo ver, maar om welke onderdelen ging het dan? Om te beginnen had V/d Broeke de poorttiming sterk gewijzigd met onder andere verlengde inlaatkanalen. Ook de verbrandingskamers werden gemodificeerd en de bougies stonden nu onder een hoek, terwijl de krukassen werden opgevuld met balsahout (!). Tussen de cilinders en inlaatrubbers werden kunststof ringen geplaatst, om te voorkomen dat een deel van het mengsel werd teruggeblazen, terwijl vier uitlaten uit eigen keuken het geheel completeerden. Dit had tot gevolg, dat de motor, die oorspronkelijk van 9500 tot 12.000 tpm. werkzaam was, nu al vanaf 7000 toeren trekkracht ontwikkelde. Van de Broeke: ,,Het exacte aantal pk's ken ik niet, want hij heeft nooit op de proefbank gestaan. Ik werkte altijd met een 125cc Yamaha-ééncilindertje om iets nieuws uit te proberen." De viercilinder kreeg een veel bredere powerband en had ook aan topvermogen meer te bieden. ,,Jack reed in de TT tot 12.800 toeren en hij mocht van mij zelfs lange tijd boven de 13.000 toeren rijden, want thermisch was deze motor helemaal in orde." Nadat Jack zich voor de eerste keer in zijn illustere loopbaan van de pole-position had verzekerd, was het vertrouwen voor de wedstrijd groot, maar bleef men met één vraag zitten: moest men de coureur wel vanaf de beste startplaats laten vertrekken, of moest hij zich van achteraan het veld laten aanduwen? De man uit Naaldwijk werd voortdurend gepijnigd door een slepende beenblessure en hij kon de motor nauwelijks op eigen kracht aan de praat krijgen (de koppelingstart werd in die dagen alleen in de F750-races toegepast). Jack stond gewoon vooraan naast Philippe Coulon, Randy Mamola en Marco Lucchinelli en hij koos onder de donkere, dreigende wolken, in tegenstelling tot enkele collega's, toch voor slickbanden. Van de Broeke: ,,Je kon aan de windrichting zien dat de bui zou overgaan. Onze enige angst was de start zelf." Hoewel de Bakker-Yamaha TZ500 pas op de twintigste plaats de S-bocht indook, nam Jumping Jack al in de derde ronde de leiding en wat er daarna gebeurde is bekend. Een van de meest aansprekende persoonlijkheden uit de nationale racewereld won de TT van Assen met een motor vol vaderlandse technische huisvlijt in een echt Nederlands frame, dat drie weken voor de race nog niet eens bestond!

Twee PDF-bestanden 

Herinneringen aan Jumping Jack.

(deel 1 en deel 2) van de pagina Jack Middelburg, april 2004, ter gelegenheid van zijn sterfdag. Deze heb ik gehad van Natascha Kayser van het Algemeen Dagblad Sportwereld. In het artikel wordt teruggekeken door Adri v/d Broeke, Boet van Dulmen, Jos Vaessen, Henk Rekers, Mar Schouten en Kenny Roberts. Een prachtig 'document' waar ik Natascha en het AD erg dankbaar voor ben, evenals Henk Keulemans m.b.t. de foto's! 

Donderdag 1 april 2004 Algemeen Dagblad: Overmorgen is het 20 jaar geleden dat Nederland één van zijn beste en meest charismatische motorcoureurs verloor. Jack Middelburg, winnaar van de TT in 1980, overleed op 31-jarige leeftijd aan de verwondingen die hij twee dagen daarvoor, op 1 april 1984, had opgelopen bij een ernstige crash op het stratencircuit van Tolbert. De motorwereld verloor met 'Jumping Jack' een kleurrijk figuur, die nergens bang voor was. Dat bleek ook uit de tekst op zijn rouwkaart: 'Door de snelheid van zijn blijmoedig leven was hij snel aan zijn aardse eindpunt'. Ter nagedachtenis van en als eerbetoon aan deze sportman wordt volgende week zaterdag in Assen, naast het TT-circuit, een plein naar hem vernoemd.

Boet van Dulmen, toen racemaat, nu (2004) zelfstandig transportondernemer: ,,De hele wereld hebben we samen gezien. Het was wij samen tegen de rest. Wij gingen er samen voor. Jack en ik waren ook altijd degenen die tot echt het laatst bleven zitten. Wij deden het licht uit, Jack was een gouden vent. Recht door zee, had nooit smoesjes. Hij had veel karakter. Als hij weer eens was gevallen zei hij 'stom, ik ging te hard' en verder hoorde je hem er niet meer over. Later is het mis gegaan en hebben we ruzie gekregen. Dat was een nare periode. Tot mijn grote spijt hebben we het nooit goed kunnen maken. Dat zit me 20 jaar later nog steeds dwars. Gelukkig overheersen de mooie herinneringen. De mooiste zijn van de zomer van 1979. Toen stonden we samen op het podium in Zweden. Barry Sheene, ook al wijlen, reed aan kop en Jack zag het eigenlijk niet meer zitten. Toen ben ik hem voorbij gegaan en heb hem op sleeptouw genomen, want ik dacht dat we hem samen nog wel konden inhalen. We hebben de jacht op Sheene geopend en zijn nog heel dichtbij gekomen. De wedstrijd was een ronde te kort om Barry nog in te halen, maar Jack werd tweede en ik derde. Het was de eerste en enige keer dat er twee Nederlanders op het podium stonden (dit klopt niet, want in Zweden 1981, op het circuit van Anderstorp) stonden ze samen nogmaals op het podium, met wéér Barry Sheene als winnaar). Een week later, in Finland, waren de rollen omgekeerd. Randy Mamola was niet in beste doen en ik zette de achtervolging in. Jack heeft het gat achter me goed dichtgehouden. Hij hield de boel mooi op. Dat was de enige Grand Prix die ik won, met hulp van Jack. Hij werd vierde. Hij is voor mijn ogen verongelukt. Het was koud, die dag in Tolbert. Jack gaf meteen in de eerste ronde vol gas, op te koude banden. We vielen samen. Ik ben nog over zijn motor gereden, die kon ik niet ontwijken. We zijn naar hetzelfde ziekenhuis gebracht. Ik wist meteen dat het mis was." 

Jos Vaessen, toen algemeen secretaris KNMV, nu (2004) voorzitter TT-circuit: ,,Jack was een brutaal straatjochie. Altijd ondeugend, de ene grap kwam na de andere. Soms was ik vreselijk kwaad op hem. Dan keek 'ie me aan, draaide een shaggie en begon te lachen. 'Jos, je weet toch dat ik het niet expres deed.' Het was onmogelijk om lang kwaad op hem te zijn. Jackie met zijn shaggie. Hij had zelfs een zakje in zijn race-overall laten innaaien om toch maar zijn baaltje zware Van Nelle bij zich te hebben. Op een gegeven ogenblik had hij dringend behoefte aan een motor. Om bij Honda wat te kunnen loskrijgen moest er een officieel orgaan achter zitten. Daar ben ik als secretaris van de KNMV ingestapt. Bij Honda kon ik twee motoren en twee blokken krijgen, één voor Jack en één voor Boet van Dulmen. Maar Boet kreeg via via een Suzuki, waar hij niet onderuit kon, terwijl die Honda's beter waren (bleek achteraf wel mee te vallen). Toen is het mis gegaan tussen die twee. Jack zat er erg mee, maar hij kon er niets aan doen. Hij kon zich alleen verweren op de baan. Of die ruzie met het ongeluk te maken had, dat weet ik niet. Het was waarschijnlijk toch wel gebeurd, vroeger of later. Jack was nou eenmaal zo'n coureur. Elke race die hij reed, was er de angst dat het mis zou gaan. Hij deed dingen die niet konden. Die reed altijd op het randje. Hij kón niet anders. Snelheid was een deel van hem. Niet alleen op de circuits, ook op de weg. Hij moest eens een keer een week de bak in omdat hij zoveel snelheidsovertredingen had. Ik kon regelen dat hij doordeweeks kon zitten. Hij kwam op zaterdag vrij en reed linea recta naar Assen om te racen. Onderweg had hij al weer twee bekeuringen te pakken. Daar maakte hij dan weer een grap van, dat hij een kamer kon behangen met de bekeuringen."  

Henk Rekers, toen eerste sponsor, nu (toen ook) eigenaar van motorzaak: ,,Ik ben vijf jaar sponsor geweest van Jack, totdat hij bij Yamaha onderdak vond. Ik kende Kees van der Kruijs goed. Die wilde een of andere zes-uurs race rijden, met Jack. Ik vond het niks, want die Middelburg was een brokkenpiloot. Maar goed, ze zetten door en ze reden fantastisch. Ze hadden een paar ronden voorsprong, met nog een kwartier of zo te gaan. Moesten ze zonodig onderling gaan kijken wie de snelste was. Ze knalden die machine bovenin de toeren. Daar kunnen ze niet tegen, die 1000cc motoren. Hadden ze al gewonnen, verloren ze toch nog. Zo ging het vaak met Jack. Hij moest en zou jagen, of het nou nodig was of niet. Hij won of hij viel er af. de schade liep behoorlijk in de papieren. Hij kon absoluut niet tegen zijn verlies. Het maakte hem niet uit wie er voor hem zat, hij moest 'm eruit remmen. Hij zou het liefst het hele veld op een ronde zetten. Zo kon hij races verknallen die hij al lang gewonnen had. Jack was een man van impulsen. Ik ben een keer met het meegeweest naar Italië, toen was ik al geen sponsor meer, maar we waren nog wel bevriend. Dan stond Jack voor de deur: 'kom op ouwe, we gaan naar Italië'. En dat moest op stel en sprong. Nou, wij naar Italië. Hij reed tien minuten, en dan had hij hem weer ergens in de kreukels gereden. Gingen we meteen weer naar huis."

Mar Schouten, toen teamgenoot en vriend, nu (2004) monteur van zoon Raymond bij 125cc Grand Prix team: ,,Jack was de grootste van de Grote Drie. Het was een onverschrokken, wilde jongen, maar erg sociaal voelend en zorgzaam. De eerste keer dat ik hem zag was vroeg in de jaren '70, in Brunssum. Ik reed toen bij de NMB, de zwarte bond. Kort voor de race komt er een ventje aanrijden op zijn motor. Schroeft de kentekenplaten en de koplampen eraf en zet de startnummers erop. In zijn gewone motorpak, op zijn gewone straatmotor, werd 'ie tweede. Dat was dus Jack. Het was altijd feest met hem in de buurt. Hij werd ook wel eens teruggepakt hoor. In die tijd moesten we zelf onze motoren oppoetsen. Hij leende ergens een poetsdoek en kreeg meteen glanswas mee. Dacht 'ie. Jack poetsen, dat spul op zijn Suzuki smeren, want dat ding moest blinken. Maar er gebeurde niets. Die zooi droogde maar niet op en die fiets zag er niet uit. Bleek hij een bekertje koffiemelk te hebben meegekregen. Zo'n grap had hij zelf ook kunnen uithalen. Hij maakte overal een geintje van. Zelfs als hij weer een keer gewond was. Ik kan me herinneren dat hij gevallen was, ook in Tolbert toevallig, en dat de metalen plaat die in zijn been had, was verbogen. Hij had een onvoorstelbaar hoge pijngrens, maar toen schreeuwde hij het uit. Hup, in de wagen, naar zijn vaste dokter Derweduwen in België. Die haalde die plaat eruit en Jack lachte weer. Hij was keihard voor zichzelf. Hij was glaszetter in de kassenbouw. Hij klom rustig met zijn poot in het gips op een ladder met een paar ruiten op zijn rug. Op het laatst was het een stuk moeilijker. Jack zat niet zo goed in zijn vel en hij had er niet zo'n zin meer in. Die ruzie met Van Dulmen vrat aan hem. Mijn laatste herinnering aan hem is van de dag dat hij verongelukte. Die dag was ik zelf ook gevallen, in de 250cc race. Jack was de eerste die bij me was na die crash. Hij heeft me de ziekenwagen in geholpen. Een paar uur later werd hij zelf het ziekenhuis ingereden."

Kenny Roberts, toen racemaat, drievoudig wereldkampioen, nu (2004) eigenaar MotoGP-team: ,,Jumping Jack.... Is het al twintig jaar geleden? Ik heb nog wel eens over hem gedroomd, nog niet zo heel lang geleden. We hebben niet zo heel vaak tegen elkaar geracet, maar de duels die we hadden waren spectaculair. Wat had die man een stijl! Hij was niet de slimste coureur - Van Dulmen was meer berekenend - maar hij ging er altijd voor. Dat heb ik altijd in hem bewondert, hij had een leeuwenhart en hij gaf nooit op. Onze mooiste strijd was natuurlijk de Grand Prix op Silverstone in 1981. Hij kón helemaal niet winnen, maar hij flikte het toch. Het was een geweldige race, maar ik was niet blij. Dat heb ik hem op het podium ook gezegd: 'dit doe je één keer, maar nooit meer!". Hij pakte me in de laatste ronde. We reden vrijwel naast elkaar en kwamen bij twee anderen die we op een ronde zetten. Eén van hen was Franco Uncini, wie de andere was, weet ik niet meer. Jack kon langs Uncini glippen en ik niet. Ruim voor de laatste bocht wist ik dat ik had verloren. Het was de eerste en de laatste keer dat een privé-rijder won op Silverstone. Hij reed op een motor, waarmee hij helemaal niet kón winnen. Hij won toch, op persoonlijke klasse. Zó goed was hij dus. Ik denk niet dat hij wereldkampioen had kunnen worden. Als hij nu had gereden, misschien wel. De motoren van toen waren heel moeilijk onder controle te houden. De foutenmarge was erg klein. Dat ging te vaak mis. Hij was te vaak geblesseerd om echt om de knikkers mee te doen."

"Het kón niet, maar het gebeurde."

"Hij gaf Kenny Roberts een draai om zijn oren", zegt Hans Valstar. Zijn "maatje" Jack Middelburg won 25 jaar geleden de GP van Silverstone. "Ik dacht alleen maar 'shit, shit!'", zegt de verslagen Roberts. Monteur Albert Siegers voelde het aankomen. "Ik wist dat Jack geen genoegen zou nemen met een tweede plaats."

"Jack Middelburg was wel één van de laatste mensen aan wie ik dacht. Maar daar in Silverstone stond hij in een keer. Ik denk 'wat doet die nou hier?' Dus ja, ik was nogal verrast. "Jack rode the wheels off that thing'." Een kwart eeuw later is de verbijstering wat weggezakt, maar de verbazing is er nog steeds bij Kenny Roberts. op het circuit van Silverstone stond plotseling die pezige Nederlander mat dat vlassnorretje, dat onafscheidelijke shaggie en die veelzeggende bijnaam naast hem. Op de eerste startrij - met een privé-Suzuki. Jumping Jack, noemden ze hem. "ik was nog niet zo vaak een lijf aan lijf gevecht met hem aangegaan", zegt Roberts 25 jaar na dato. In Silverstone zou de Nederlander zijn grootste tegenstander worden. "Ik had wel vaker met hem samen geracet, dat wel. Een rondje of twee, drie. Jack had niet het materiaal om elke wedstrijd voorin te zitten. Hij had het lange tijd niet gemakkelijk." Roberts had gelijk. Na het tumultueuze seizoen 1980 met die grandioze TT-zege, betekende 1981 een nieuw begin, met een andere machine en een andere monteur. De 29-jarige Middelburg kwam terecht bij coureur Albert Siegers. "ik heb hem toen gezegd dat ik er over na wilde denken, en later op een feestavond van zijn supportersclub hebben we de plannen gesmeed", aldus Siegers. "Het was voor mij een grote kans en dat leven trok me. Ik wist niet precies wat ik kon verwachten, maar het klikte goed. Eerst sleutelde ik alleen, maar toen kwam Harm Sans erbij. Hij hield zich vooral met de schadedingen bezig. D'r waren weinig financiële middelen. In het begin van het jaar reed Jack nog met mijn oude motor, daarna werd een nieuwe RG 6-productieracer gekocht." Net als alle monteurs van privé-rijders stond Siegers voor een schier onmogelijk karwei. Middelburgs Suzuki kwam 20 pk tekort op de fabrieksmachines van vice-wereldkampioen Randy Mamola, Graeme Crosby en Marco Lucchinelli en woog ook nog eens twintig kilo meer. Ook de nieuwe fabrieks Yamaha OW54's van wereldkampioen Kenny Roberts en Barry Sheene waren ronduit superieur aan de machine van Middelburg. Door bemiddeling van o.a. Telegraaf journalist Berry Zand-Scholten stapte het Apeldoornse elektronicabedrijf Ergon naast hoofdsponsor Sarome in als subsponsor. Het stelde Siegers in staat om de grenzen van zijn technisch kunnen wat op te rekken. "We experimenteerden wel met losse verbrandingskamers en doorgetrokken spoelkanalen. Dat deden we dan steeds op één machine om te zien of het werkte. Jack vond dat goed, want hij had wel vertrouwen in wat we deden." Bovendien werd de Suzuki gerestyled. Oud-coureur en vormingspecialist Jos Schurgers verborg de twee bovenste uitlaatdempers in een bredere derrière die wel wat leek op de achterkant van de Yamaha's van Roberts en Sheene. "De achterliggende gedachte was dat de zit te klein was", herinnert Schurgers zich. "Mijn ontwerp sloot meer aan op de kont van de rijder. Het moest aërodynamisch zijn, maar ze gaven me aardig de vrije hand. Er was toen ook een ander ruitje bij en dat geheel moest bij elkaar passen. Ik ben toen eigenlijk puur vanuit mijn gevoel aan het werk gegaan. Het was meer een vriendendienst voor Jack. Ik kreeg een paar stickers op de kuip."

Tijdens de eerste twee Grand Prix op de extreem snelle Salzburgring en Hockenheim scoorde Middelburg achtste plaatsen. Na een zevende plek in Monza volgde een negende in Frankrijk. Tijdens de trainingen in Rijeka sloeg het noodlot echter toe. Middelburg kwam ten val toen zijn Suzuki vastliep en brak twee middenhandsbeentjes. Hij moest de Joegoslavische Grand Prix en een paar financieel aantrekkelijk internationale races laten schieten. Middelburg verklaarde zelfs dat hij na de Dutch TT zijn machine waarschijnlijk definitief aan de kant moest zetten. Die noodkreet leidde tot acties bij de motorsportbladen en De Telegraaf, terwijl ook de organisatie van de vermaarde Raalte races financieel de hand reikte. Middelburg startte wel in zijn thuisrace, en werd er nog knap vijfde. Met veel pijn en moeite. Hans Valstar, jarenlang Middelburgs steun en toeverlaat, weet nog welke helse pijnen de coureur doorstond. "Ik ben donderdagnacht nog met hem naar dokter Derweduwen gereden in België om hem daar te laten behandelen", vertelt Valstar. "Ik zat drie kamers verder, maar ik hoorde hem schreeuwen van de pijn, toen hij een injectie kreeg." De vrijdagtraining liet Middelburg zelfs aan zich voorbij gaan. "Dokter Derweduwen kwam daarna speciaal voor Jack op zaterdag vanuit Mol naar Assen om 'm een spuit te geven", zegt Valstar. "Helemaal pro deo. Dat deden mensen voor hem. Jack was zo'n innemend, uitzonderlijk ventje. En een keiharde werker." Dankzij een zesde plaats in Francorchamps en een zevende positie in Imola was de Westlander zelfs benaderd door Morbidelli en Sanvenero, die beiden grote toekomstplannen hadden met hem. Middelburg wilde zich echter concentreren op zijn Suzuki. Dat was op zijn minst opmerkelijk. De Italianen beloofden hem financieel te pamperen. Bovendien had Suzuki Middelburg hard op zijn ziel getrapt, toen de semi-fabrieksmachines van de gestopte Wil Hartog niet naar Middelburg, maar naar Franco Uncini gingen. In Silverstone bewees de Nederlander, achter landgenoot Boet van Dulmen zevende in de WK-tussenstand, mentaal niet gebroken te zijn. "Jack zat wel eens in de put, maar nooit lang", onderschrijft Siegers. "Hij had natuurlijk ook al veel meegemaakt. Z'n been was stuk; daar zat 'ie wel mee." "Hij liep al zo lang met dat been te knoeien", beaamt Valstar. "De pech voor hem was dat ze destijds nog niet met draaiende motoren startten. Hij was in staat om twintig plaatsen met de start te verliezen." "Maar over het rijden maakte hij zich nooit zorgen", zegt Siegers. "En als 'ie viel stak 'ie de hand in eigen boezem", benadrukt Valstar. "Hij was wel eens chagrijnig als 'ie niet had gewonnen, maar dat duurde inderdaad nooit langer dan twee seconden." In de zon van Silverstone hadden Middelburg en zijn mensen ook geen enkele reden om chagrijnig te zijn. Achter Graeme Crosby en Barry Sheene klokte hij een onwaarschijnlijke derde plaats. "Die derde tijd in de training verraste ons wel", geeft Siegers toe. "Maar eigenlijk zat hij er het hele jaar ook al tegenaan te hikken. Het kwam er alleen nooit helemaal uit. Voor de race was hij behoorlijk gespannen. En dan was het altijd koffie drinken, hè. Véél koffie drinken. En zijn sigaretje erbij." "Maar het was anders dan een jaar eerder in Assen", zegt Valstar. "Daar zei 'ie op vrijdagavond nog tegen me 'ik heb een goed gevoel over morgen'. In Silverstone was dat niet zo. Hij trainde wel als derde, maar het was zeker niet zo dat 'ie ging lopen blazen van 'ik zal hier wel eens even winnen'. Het was totaal onverwacht en dat maakte het voor mij groter dan Assen." 

Op zondagmiddag 2 augustus, vijf voor half vier, zaten meer dan 60.000 toeschouwers, in afwachting van een historische 500cc-GP. De fascinerende stilte van de start werd doorbroken toen de start- en kamprechter zijn vlag zwaaide. Veertig gillende tweetakten begonnen aan 28 ronden over het razendsnelle Silverstone. Crosby nam de kop, met Mamola, Roberts, Kawasaki coureur Kork Ballington, Sheene en WK-leider Marco Lucchinelli direct achter zich. Middelburg kwam als zevende langs, met Boet van Dulmen in zijn slipstream. In de derde ronde ging er een siddering door de toeschouwers. Leider Crosby smakte tegen het warme asfalt en ook Sheene en Lucchinelli gingen in de fout. Middelburg kon de ravage ternauwernood ontwijken... Roberts nam het commando over, samen met Mamola, Ballington én Middelburg reed hij weg van de achtervolgers. Middelburg moest alles uit zijn langzamere en zwaardere Suzuki persen om de drie fabriekscoureurs bij te houden, maar werkte zich na een tijd voorbij aan Ballington. De Kawasaki-coureur moest acht ronden voor het einde naar de kant toen zijn machine de geest gaf. En toen waren er nog drie. De dramatiek werd nog groter toen de 21-jarige Randy Mamola het tempo drastisch moest laten zakken. Zijn fabrieks Suzuki ging op drie cilinders lopen. Voor monteur Albert Siegers stond toen één ding vast. "ik wist die neemt geen genoegen met de tweede plek." Wat wereldkampioen Kenny Roberts ook probeerde, hij kon de verbeten sturende Middelburg niet van zich afschudden, zelfs niet in de laatste ronden. "Toch deed hij in die race geen gekke dingen", zegt Roberts. "Het leek er op dat hij de zaken onder controle had. Hij reed niet de hele tijd aan kop, maar hij zou het misschien wel hebben gekund. Jack ging harder een hoek in dan ik, maar ik kwam er sneller uit. Zo raceten we die wedstrijd ook. Ik denk wel dat mijn manier van rijden veiliger was en het was ook iets constanter. Hun manier was wel vaker net op het randje." Aan de pitmuur voelden Siegers en Valstar hun hart in de keel. "Die laatste ronde....", voelt ook Valstar 25 jaar later nog de spanning. "Dan denk je: joh tweede worden in Silverstone, dat is toch ook wel heel erg mooi'. Ik dacht nog 'val er die laatste ronde niet af, klootzak'. Want ik had al zoveel met hem meegemaakt. Ik was meer met hem bij dokter Derweduwen geweest, dan op het circuit. D'r waren al zoveel mensen geweest die 'm allerlei adviezen hadden gegeven. Maar op het moment dat al die dollen er vandoor gingen, bij de start, werden al die adviezen door de wc gespoeld. Hoe zeker en vastbesloten Middelburg was, bleek toen hij bij het ingaan van de laatste ronde Roberts binnendoor passeerde in de snelle 'Copse Corner'. Het was de eerste keer dat hij de wedstrijd leidde. Nog iets meer dan vier kilometer.... Roberts was verrast, maar was overtuigd van zijn winstkansen. "Ik wist ook dat als ik die race wilde winnen, dan zou het in de laatste ronde moeten gebeuren", zegt hij. "Ik was zeker van mezelf. Ik had vaak genoeg races gewonnen in de laatste ronde. Al te veel zorgen maakte ik me dan ook niet, omdat ik er motorisch duidelijk beter voor stond dan Jack. Zijn Michelins waren beter dan mijn Goodyears, dat wel. Het moest op het laatste stuk gebeuren, wist ik. De bocht voor het laatste rechte stuk, was een hele mooie combinatie en daar was ik sneller. Dus ik moest onder hem doorkomen bij het ingaan van 'Woodcote', de laatste bocht voor de finish. Dat was mijn enige optie." Er werd echter een forse streep door Robert's plannen gehaald. "In die laatste ronde kreeg Jack een slipstream van Franco Uncini en een andere rijder die we op een ronde zetten. Dat zag ik allemaal voor me gebeuren. Ik dacht 'shit, shit'. En toen: 'welke kant pakt hij'. Dus hij pakt die slipstream, zwiept d'r aan de binnenkant voorbij en ik moest buitenom. Die slipstream, dat was zijn grote voordeel. Binnendoor, dat was de goede 'move'. Ik zat net te ver achter hem en wist dat ik gezien was. Een kans op een laatste aanval had ik al niet meer, dat was het." Dik 60.000 toeschouwers wisten niet wat ze zagen. De wereldkampioen werd verslagen door een kassenbouwer uit het Westland, iemand voor wie die tweede augustus eindelijk alles eens paste. Met drietiende seconde voorsprong op Roberts joeg Middelburg zijn Suzuki over de streep, het hoofd nog verstopt achter het ruitje, de vuist gebald. Aan de pitmuur vierden Siegers en Valstar hun eigen feestje, even verderop stond Middelburg's manager Jan Muis om zijn pupil op te vangen. "Iedereen ging uit z'n dak", weet Siegers nog. "Z'n ouders Willem en Dien waren erbij; die waren ook heel belangrijk voor hem. Die ontvangst was ook mooi. Al die Hollanders die er waren. Ik ben een koele kikker en ik hou er niet zo van om op de voorgrond te staan, maar het was helemaal te gek." "Op zo'n moment komt alles weer even voorbij, hè", zegt Valstar. "Van die ellende na die crash van Joegoslavië tot een overwinning in Silverstone. Want het kón ook niet, hè. Het bestónd gewoon niet. Maar het gebeurde. Alles viel op z'n plek. Het moment sprak boekdelen. We wisten niet meer hoe we het hadden. En hij zelf was eigenlijk ook meer met stomheid geslagen, dan dat hij extatisch was. Ja, en toen kwamen natuurlijk wel de waterlanders met het Wilhelmus. Z'n ouders Willem en Dien gingen mee op de 'victory car', voor de ereronde. Moest 'ie nog een persconferentie doen in het Engels. Daar hebben we nog wel gelachen. Die jongen had al moeite met een beetje ABN, haha!" 

"De mooiste dag van mijn leven", karakteriseerde Middelburg later voor De Telegraaf zijn tweede GP-overwinning, de laatste GP-zege ook voor een privé-coureur in de 500cc klasse. "Ik had er al eerder voorbij gekund, maar ik wilde dat expres niet doen om hun niet de gelegenheid te geven achter mij aan te jagen. Dan had ik het, denk ik, niet gehaald", zei hij in De Telegraaf. "Jack jumps over Kenny", kopte een Britse krant. "Die achterblijvers speelden een beslissende rol", kijkt Roberts nog even terug. "Waren ze er niet geweest, dan had de druk bij Jack gelegen. Dan had hij geweten dat ik bij hem binnendoor zou zijn gedoken en had hij alleen nog een kans gehad, als hij het buitenom zou hebben geprobeerd. En dat zou 'ie waarschijnlijk ook wel hebben gedaan." Roberts corrigeert zichzelf meteen. "Nee, ik weet zéker dat hij het zou hebben geprobeerd. Ik denk dat zijn hart en ballen groter waren dan zijn talent. Maar dat had hij in die tijd nodig om zijn talent te laten zien. Jack haalde er in die wedstrijd alles uit. Als hij geweten had wat ik wist op mijn leeftijd, dan had hij wereldkampioen kunnen worden." Ook de als derde gefinishte Randy Mamola roemt 25 jaar later Middelburg. "Ik dacht net als een jaar eerder in Silverstone te kunnen winnen. We moesten ons richten op alle concurrenten en op Kenny met de Yamaha. en dan wint een andere Suzuki-coureur! Als je dan toch moest verliezen, was het misschien maar goed om te verliezen van een privé-coureur als Middelburg. De naam Middelburg was zó groot." "Dat hij verongelukt is op een stratencircuit", schudt Roberts het hoofd. "Wat triest. Wat een verlies."

ie tweede augustus van 1981 vierde het hele team in het rennerskwartier, bij de caravan van de dolgelukkige ouders Dien en Willem. "Jack was iedereen heel erg dankbaar", zegt Valstar. "Maar Jack was niet zo uitbundig. Dat dééd 'ie gewoon niet." "Iedereen kwam ook langs om hem te feliciteren (behalve Boet van Dulmen) ", weet Siegers nog. "Ook die andere jongens. Ze gunden het 'm. Jack wilde ook graag andere jongens helpen, terwijl ik dan nog wel eens had 'hou nou je mond maar'. Het was toch m'n brood, hè, Uiteindelijk hebben we bijvoorbeeld Franco Uncini geholpen, die steeds maar vastlopers had. Wij waren dat stadium al gepasseerd." "Uncini was een maatje van Jack. Jack had altijd zoiets van 'als ik iets heb, helpen ze me ook'", vult Valstar aan. 

De fantastische overwinning van een privé-coureur op de gehele fabriekselite miste zijn uitwerking niet. "Na Silverstone kwam de toezegging voor fabrieksspullen", herinnert Siegers zich. "Dat had 'ie natuurlijk aan zichzelf te danken, maar ook aan Jan Muis, die toen al veel voor elkaar kreeg. Wij wilden ook heel graag 16 inch-banden, maar we kregen ze nooit. Na Silverstone werd er een hele lading bij ons afgeleverd. Maar Jack kon er niet mee rijden..." Dankzij een fraaie vierde plaats in het Finse Imatra en een prachtige derde plek in Zweden werd Jack Middelburg verbluffend zevende in de WK-eindstand, net achter Boet van Dulmen (op fabriekmateriaal). Kenny Roberts moest zijn wereldtitel inleveren bij Marco Lucchinelli. "Dat Jack me versloeg in Silverstone, dat heeft me niet de titel gekost", beseft de nu 54-jarige (in 2006) Roberts. "Het lag veel dieper. Ik won dat seizoen maar twee wedstrijden. Het hadden er drie kunnen zijn. Als Jack er niet geweest was."

Voor de echte Middelburgliefhebbers: www.jumpingjack.nl

Jack Middelburg Motorsportlegende en Westlander van de eeuw.

Op 22 mei 2007 werd ik benadert door ene Remco Benschop van het Haaglanden zakenjournaal met onderstaand verzoek:

Mei 2008, motoren Jack en Boet tijdens de N.M.B. reünie in Udenhout (motoren zijn eigendom van John Zeulevoet).

Jaar

Klasse

plaats in
eindstand

San Marino

1979

500

7e

7e

7e

7e

7e

2e

4e

1980

500

9e

1e

8e

9e

1981

500

7e

5e

6e

8e

7e

3e

4e

1e

8e

 9e

7e

1982

500

16e

5e

9e

6e

1983

500

12e

6e

8e

8e

10e